Project Hail Mary

Popcornmaestro’s Phil Lord en Chris Miller herzien de man-alleen-in-de-ruimte-film als zachtmoedige buddy-komedie in Project Hail Mary, dat een lans breekt voor samenwerking en wetenschap.

“Ik heb gewoon dat moed-gen niet”, sputtert wetenschapper Ryland Grace (Ryan Gosling) vol bewondering tegen een drietal astronauten. Die zijn zich in ruimte-blockbuster Project Hail Mary aan het klaarstomen voor een zelfmoordmissie om de aarde van de ondergang te redden. Het antwoord van de astronaut vat zo’n beetje de boodschap van de film samen: “Er is geen gen. Je moet gewoon iemand vinden om moedig voor te zijn.”

Het komt later in de film nog eens terug. Grace heeft op zijn ruimtemissie – want natúúrlijk belandt hij alsnog op die raket – een buitenaards wezen ontmoet die net als hij ver van huis gestrand is. Om hun beider thuiswerelden te redden, zullen de twee moeten samenwerken – en dus eerst met elkaar moeten leren communiceren. Als ze via de dingen die ze om zich heen aan kunnen wijzen zijn toegekomen aan meer abstracte begrippen, geeft Rocky (zoals Grace de alien heeft genoemd vanwege zijn uiterlijk: een soort vijfpotige spin van steen) als definitie van ‘moed’: “Jezelf op het spel zetten om een ander te helpen.”

Dat Grace de ruimte in gaat, is overigens geen spoiler, want Project Hail Mary begint met zijn ontwaken uit een kunstmatig coma, eindeloos ver van de aarde en compleet blanco over hoe hij in zijn eentje op een ruimteschip is beland. Dat wordt vervolgens uit de doeken gedaan in flashbacks naar de aarde waarmee het ruimte-avontuur doorspekt is – gelukkig voor de kijker dringen die flarden herinnering zich in keurig chronologische volgorde aan Grace op. Korte versie: de aarde is in crisis omdat mysterieuze vlekken de zon lijken op te eten; Grace wordt op de middelbare school waar hij lesgeeft uit de klas geplukt om onderdeel te worden van de internationale task force onder leiding van bureaucraat Eva Stratt (Sandra Hüller, die van haar bijrol het meest complexe personage van de film maakt); zijn onderzoek betekent een doorbraak en hij belandt op de laatste-kans-missie.

Je kunt je afvragen of je tweeënhalf uur nodig hebt om die boodschap rond moed en samenwerking over te brengen. En je kunt teleurgesteld zijn over hoe snel Grace en Rocky hun taalbarrière weten te slechten, zodat hun samenwerking in de comfortabele mal van de buddy movie past, in plaats van de meer fundamentele interesse in elkaars anders-zijn, waar de film eventjes naar hint, verder uit te diepen. Zo lijkt Project Hail Mary – gebaseerd op een boek van Andy Weir, ook schrijver van The Martian, en net als de verfilming daarvan geschreven door Drew Goddard – wel vaker intrigerende zijstraatjes te openen, om vervolgens toch weer bij de gebaande paden te blijven.

Maar goed: makers Phil Lord en Chris Miller staan dan ook bekend om vakkundig popcornvermaak – zie met name The Lego Movie (2014) en de Spider-Verse-films waaraan zij als schrijvers en producenten verbonden zijn. Tot hun handelsmerk behoren een gemoedelijk gevoel voor humor, een energieke vertelstijl en vaak vernuftige spelletjes met vertelstructuren en genre-tropes, die niet zozeer worden verbroken als wel zelfbewust een beetje worden opgerekt. In al die opzichten stelt ook Project Hail Mary weer niet teleur. En een blockbuster die op Imax-formaat een pleidooi houdt voor samenwerking, vriendschap en wetenschap als uitweg voor een crisis, daar wil ik in deze tijden sowieso mijn neus niet voor ophalen.