If the Sun Explodes

Twintigers Yara en Philippe zijn voor het eerst samen op reis en worden geconfronteerd met scheurtjes in hun relatie en twijfels over de richting van hun leven, in Hanna van Niekerks ambitieuze maar soms ook naïeve speelfilmdebuut.

Ambitie kan de jonge Nederlandse filmmaakster Hanna van Niekerk niet ontzegd worden. Voor haar afstuderen aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht maakte ze in 2014 al met een zeer beperkt budget En ze leefden nog lang…, een onderkoelde sciencefictionfilm met een lengte van 45 minuten dat de twijfels van haar generatie in beeld bracht.
Daarmee won ze een wildcard van het Filmfonds: een bescheiden budget voor een nieuwe film van minimaal 20 minuten. Ze maakte er maar meteen haar speelfilmdebuut If the Sun Explodes mee, die op het afgelopen Nederlands Film Festival de prijs van de MovieZone jongerenjury won. If the Sun Explodes draait om twintigers Yara (Wies Fest, ook al te zien in En ze leefden nog lang…) en Philippe (Egbert-Jan Weeber). Ze backpacken met de Lonely Planet in de hand door Litouwen, langs kleine dorpjes en prachtige natuur.
Het is hun eerste vakantie samen en zo te zien ook hun eerste reis buiten de veilige cocon waarin ze opgroeiden. Er komen dingen boven waar ze voorheen geen weet van hadden — zeker als zich kleine en grotere problemen aandienen. Ze krijgen kanten van elkaars karakter te zien die eerder onzichtbaar waren en langzaam rijst de vraag of ze wel bij elkaar passen.
Dat het precies de MovieZone jury van jongeren van 16 en 17 was die de film beloonde in Utrecht, voelt logisch: If the Sun Explodes is in meerdere opzichten een jonge film. Niet alleen in zijn onderwerp en zijn twee hoofdrolspelers (al is Weeber misschien net iets te oud voor de rol), maar ook in de behandeling van het materiaal. Van Niekerk is even oud als haar personages en ze bekijkt de wereld met een vergelijkbare naïviteit. Daardoor neemt ze die typische twijfels van twintigers soms net te serieus. Vergelijkbare films als The Loneliest Planet van Julia Loktev zijn meer doordrongen van een besef van de nietigheid van de mens en daardoor van de betrekkelijkheid van problemen. In If the Sun Explodes mis je die relativering soms.
Maar er blijft genoeg moois over. Het spel van Fest en Weeber, dat veelal door improvisatie tot stand kwam, is opvallend intiem. Die intimiteit wordt nog versterkt door de beelden van cameraman Jean Counet, die de personages als door de lens van een documentaire-camera portretteert in de beeldschone natuur waarin zij hun vertwijfeling onder ogen moeten zien.

Joost Broeren-Huitenga