HET WAPEN VAN GELDROP

Ha! Een Hollandse roadmovie

Hij wilde wel weer eens een film maken “zoals toen Theo nog leefde”, en dus bedacht acteur en theatermaker Thijs Römer Het wapen van Geldrop, een wonderlijke melange van een magisch-realistische roadmovie en Hollandse alledaagsheid.

De Filmprijs van de Stad Utrecht is een van de eerste prijzen die elk jaar op het Nederlands Filmfestival wordt uitgereikt. Al op de openingsavond weet een nieuwe filmmaker of hij tijdens de dagen die zullen volgen 5000 euro te verbrassen heeft en misschien nog een extra kansje maakt in de nieuwe debuutcompetitie die het festival vorig jaar heeft ingesteld. Bij het ter perse gaan van deze Filmkrant was het nog speculeren of Thijs Römer voor zijn eerste speelfilm met de prijs naar huis kon. Genomineerd is het wapen van geldrop wel. Evenals de kinderfilm de zeven van daran van Lourens Blok en de groentendocu eeuwige moes van Catherine van Campen. Een ongelijksoortige lijst met één overeenkomst: geen van de regisseurs had een gelukkige hand in het bedenken van een titel voor zijn film. het wapen van geldrop, dat klinkt toch een beetje als een dorpscafé met aangebrande uitsmijters. Maar genoeg gezeurd daarover. Bovendien: de eerste film van de acteur uit de Theo van Gogh-school (cool!, 06/05, ‘Medea’) gáát ook over uitsmijters. Niet letterlijk, maar wel over de bedrieglijke alledaagsheid van zoiets Hollands en banaals dat je denkt daar in een film niet naar te hoeven kijken. Römer tilt die banaliteit op en laat haar, ook weer in de beste Hollandse magisch-realistische traditie, boven de werkelijkheid zweven.

Maria-vereerster
Naast Römer spelen nog twee andere Van Gogh-‘muzen’ mee in de film: de waarschijnlijk bewust onglamoureus gemaakte Katja Schuurman (inmiddels zijn echtgenote) en de altijd ongrijpbare Tara Elders. Bovendien stond de hele Van Gogh-entourage op de crewlist, van cameraman Thomas Kist (die Nederland er weer fijn vreemd-bekend uit laat zien) en editor Merel Notten.
Römer, Schuurman en Elders spelen drie outcasts: een ontsnapte TBS-er, een huisvrouw met een geheim en een labiele Maria-vereerster. Hun wegen kruisen elkaar klatsboem op een nachtelijke snelweg en alsof er niets anders op zit, vervolgen zij gezamenlijk hun vlucht van hier naar nergens. Ha! Een oer-Hollandse roadmovie ontvouwt zich, door een landschap van nachtelijke snelwegen, vergeten dorpjes en langs dijken met windmolens in de verte. En net zoals in Eugenie Jansens calimucho maakt ook het wapen van geldrop op een vanzelfsprekende manier gebruik van elementen uit de Griekse tragedie: de blinde ziener, de veerman die de doden overzet. Maar waar calimucho naar realisme streeft, doet het wapen van geldrop dat nadrukkelijk niet. De film is theatraal, impulsief, valt caleidoscopisch in schitterende losse, maar ongelijksoortige elementen uiteen, zit vol maniakale dialogen. Het is kortom een typisch debuut, dat ontroert en vervreemdt en door de goede wil van de toeschouwer in balans gehouden moet worden. Te associëren valt er genoeg: zijn de personages dood of stervend? Is hun auto de hedendaagse variant op de helse hotelkamer uit Sartes toneelstuk ‘Huis clos’?
Een van de redenen om als speelfilmmaker te willen debuteren was omdat Römer wel weer eens een film wilde maken “zoals toen Theo nog leefde”. het wapen van geldrop is niet zo extreem als diens debuut luger (1982). Als het met de chronologie zou kloppen, zou je beter kunnen zeggen dat Römer in de tussentijd ook veel geleerd heeft van Stanley Tucci, in wiens surrealistische Van Gogh-remake blind date hij de rol van barman speelt. Maar wel helemaal Van Goghiaans is de chemie tussen de acteurs, het vertrouwen, het spelplezier, het soms bijna glunderend uit hun rol vallen. Het wilde talent van deze jonge filmmaker zal zich mettertijd nog wel uitkristalliseren, als acteursregisseur weet hij nu al te schitteren.

Dana Linssen