Webfilm: LIFE IN A DAY

Het is niet de eerste collectieve webfilm, maar wel de eerste die het aardse leven op één enkele dag vastlegt. De YouTube documentaire life in a day beleefde deze week in Amsterdam zijn Europese première.

Tim Partridge noemde het een monsterlijke onderneming om de film te maken. De Google-medewerker stond aan de wieg van het globale, collectieve filmproject life in a day, dat wereldburgers uitnodigde hun leven op 24 juli 2010 vast te leggen en naar YouTube up te loaden. De opbrengst: 80.000 fragmenten uit 192 verschillende landen, goed voor 4.500 uur aan bewegend beeld. Daaruit moest Partridge’s filmteam één documentaire van 90 minuten zien te creëren.

Eerst bemanden twintig meertalige beeldresearchers wekenlang een benauwd kantoortje. Ze keken zich helemaal suf en kozen de beste filmpjes uit. Zo bleef er een dikke honderd uur aan onversneden materiaal over, ongeveer de hoeveelheid waarmee documentairemakers normaal aan de montage beginnen. Regisseur Kevin Macdonald (the last king of scotland, touching the void) en editor Joe Walker, die niet voor niets als eerste op de aftiteling wordt vermeld, moesten dat tot een zinnig en samenhangend geheel smeden. Des te uitdagender als je je bedenkt dat hun ‘co-regisseurs’ zich slechts aan één regel hoefden te houden: film je leven op die ene dag.

Het resultaat beleefde deze week zijn Europese première in de Stadsschouwburg in Amsterdam. life in a day werd vorige maand voor het eerst vertoond op het Sundance Film Festival, draait de komende week in Berlijn, en zal vanaf 24 juli op internet te zien zijn — de enige plaats waar hij thuishoort.

Partridge noemde zijn initiatief voorafgaand aan de première uniek, maar dat is te veel eer. Spike Lee (do the right thing, 25th hour) maakte eerder voor Nokia een collectieve kortfilm met mobiele telefoonopnamen over de thema’s geboorte, leven en dood, terwijl Brett Gaylor filmpjes van het publiek remixte in zijn vlammende pamflet tegen het auteursrecht r.i.p — a remix manifesto.

Wel bijzonder is het idee om één dag uit het leven op aarde vanuit een globaal perspectief vast te leggen. life in a day laat vooral zien hoezeer mensen, ongeacht hun cultuur, volgens dezelfde patronen leven. Dat is ook waar Macdonald en Walker de focus op leggen: alledaagse herkenbaarheid. Politieke, economische en andere maatschappelijke ontwikkelingen blijven achterwege — de dodelijke massaverdrukking tijdens de Love Parade in Duisberg daargelaten. Dat is overigens één van de vijf Nederlandse bijdragen die — uit 900 inzendingen — de film haalden.

Een echte verhaallijn aanbrengen is met zoveel personages en gebeurtenissen natuurlijk ondoenlijk. Macdonald en Walker proberen daarom zoveel mogelijk het ritme van de dag te volgen: ontwaken, ontbijten, naar het werk gaan. Ze wisselen energieke, videoclipachtige collages van de dagelijkse routines af met kleine, persoonlijke verhaaltjes.

Dat werkt redelijk goed, maar life in a day wordt nooit meer dan de som der delen. De kwaliteit van de film schuilt vooral in de kwaliteit van de afzonderlijke filmpjes. Het krachtigste moment speelt ergens in Azië, waar een vader in een rommelige flat zijn zoontje helpt met aankleden. Een doodgewoon tafereel, dat een diepere laag krijgt als ze wierook branden voor het portret van een vrouw — de moeder, die er kennelijk niet meer is.

De scène ontroert, in wat verder een wel erg zonnig portret is van het aardse bestaan. We zien geboortes en huwelijken, maar de dood en verbroken relaties missen. Hetzelfde geldt voor de hongersnoden, oorlogen en andere misère waarmee de mensheid zichzelf teistert. Je vraagt je af hoe dat komt. Ligt het aan de burgerregisseurs, die het ongeluk liever wegmoffelen achter een gelikte presentatie? Aan Macdonald en Walker, die door een roze gekleurde, geforceerd-optimistische Amerikaanse bril kijken? Of aan Google, dat als commercieel bedrijf alleen maar onversneden reclame wil maken voor het leven?

Niels Bakker