Tribeca 2024, blog 1

De erosie van alles

A Desert

Wilfred Okiche stuurt een eerste verslag vanaf het Tribeca Film Festival in New York, waar hij nachtenlang in de Midnight sectie bivakkeerde.

Weg van de competities is de Midnight sectie op filmfestival Tribeca de plek waar een nieuwsgierig publiek de gekste dingen kan ontdekken. Drie premièrefilms zoeken dit jaar de gruwel in veelvoorkomende angsten, draaien de griezelmeter door naar standje 11 en leveren ondertussen commentaar op een hele reeks maatschappelijke kwesties.

Nigeria is niet het land dat als eerste te binnen schiet als leverancier van genrefilms die aantrekkelijk zijn voor de programmeurs van Tribeca. Maar Nollywood – zoals de Nigeriaanse filmindustrie wordt genoemd – heeft een levendige traditie in horrorfilms die teruggaat tot in de jaren negentig, toen alles daar nog op video verscheen en niet in bioscopen. Meer recent hebben jonge makers als C.J. Obasi hun ideeën losgelaten op een genre dat bijna zo oud is als film zelf.

The Weekend

In The Weekend van Daniel Oriahi haalt de jonge vrouw Nikya haar verloofde over om een lang weekend bij zijn ouders op het platteland door te brengen. Deze Luke is daar al meer dan tien jaar niet geweest en heeft sterke bedenkingen bij het bezoek. Voor ieder weldenkend mens zou dat een gigantische rode vlag zijn, maar dit is het soort film dat smult van personages die blind zijn voor zulke signalen.

Bij aankomst voelt alles meteen verkeerd en de film neemt de tijd om de griezelige dynamiek van Luke’s familie bloot te leggen. Met The Weekend haalt Oriahi (wellicht onbedoeld) inspiratie bij de Hitchcock van z’n eerste jaren in Hollywood, met Aniuno in het soort vis-op-het-droge rollen die Joan Fontaine speelde in films als Rebecca (1940) en Suspicion (1941). Maar Nikya’s naïviteit verandert snel in de verbetenheid die je nodig hebt om de totaal ontspoorde gebeurtenissen in de bloederige slotakte te overleven. Genrefans komen aan hun trekken maar feitelijk is die finale een stuk minder interessant dan wat eraan voorafging.

The A-Frame levert een meer genereuze mix van horror en humor. De film omarmt z’n b-film camp vanaf het eerste ogenblik. Schrijver en regisseur Calvin Lee Reeder bouwt dat uit tot een waarschuwing tegen voor God spelen en misbruik van menselijke wanhoop.

Een quantumfysicus stuit op een potentieel revolutionaire methode om kanker te genezen. Maar grenzeloze ambitie en slecht onderzoek maken dat hij onethische experimenten uitvoert op mensen. Het budget voor The A-Frame was duidelijk bescheiden: Reeder stopt uitleg van wetenschappelijke concepten in dialogen, waar ze beter visueel verhelderd hadden kunnen worden. De film mist zowel drama als psychologische diepgang. Dat geldt ook voor hoofdpersonage Donna (Dana Namerode), een stoere vrouw die lijdt aan botkanker, waarachter verder weinig schuilgaat.

The A-Frame

Net als dat hoofdpersonage voelt de film afstandelijk; The A-Frame creëert nauwelijks empathie bij de kijker. Sommige grappen werken en de visuele effecten zijn acceptabel maar de film was gebaat geweest bij meer diepgang in het uitwerken van z’n ideeën.

A Desert kiest de tegenovergestelde route en dat levert een van de meest intrigerende films van het festival tot nu toe op. Het debuut van Joshua Erkman neemt zowel vorm als inhoud serieus en vertrouwt op de intelligentie van het publiek. Dat betekent dus dat kijkers actief moeten nadenken over de intenties van de film.

Dit veelbelovende en volwassen debuut onderzoekt met visuele flair de erosie van landschap, verbeelding en fatsoen en is daarmee even boeiend als verontrustend. Alex (Kai Lennox) is een fotograaf met de beste jaren achter zich. In z’n eentje trekt hij door de enorme leegte van de Yucca-woestijn in Arizona, in de hoop nog één keer een klapper te maken door het desolate landschap vast te leggen. In een louche motel ontmoet hij een raar stel dat hem door een hels neonoir avontuur voert.

De stijlkeuzes en thematische fascinaties van A Desert – cinema als bron van spektakel maar ook angst – creëren een crossover tussen een Lynchiaanse nachtmerrie à la Lost Highway en Jordan Peele’s Nope. Met een perfecte cameravoering legt A Desert het verhaal vast dat Alex om zich heen ziet. Jay Keitels cinematografie is zowel uitnodigend als alarmerend en spiegelt de artistieke stijl van het hoofdpersonage. Een beeld van een gesloten bioscoop met een camera gericht op een groot leeg scherm wordt elders in de film opnieuw ingezet om iets te zeggen over onze relatie met cinema en het vermogen van film om verdraaiingen van objectiviteit te bekrachtigen, van welke aard dan ook.


Tribeca Film Festival vindt plaats van 5 t/m 16 juni 2024.