The Barbarian and the Geisha en Heaven Knows, Mr Allison

John Huston cultiveerde zelf het imago van picareske avonturier dat hem tot een onderschat regisseur van ondergewaardeerde films maakte. Twee vergeten Fox-producties bewijzen dat de man die geen auteur wilde zijn, er wel een was.

Hoewel John Huston (1906-1987) in zijn autobiografie schrijft dat zijn leven An Open Book is, wil hij daar niet veel over onthullen. De Amerikaanse filmmaker vertelt liever over zijn Afrikaanse avonturen en countert enkel kritiek op zijn vakmanschap. Huston “zag geen continuïteit in zijn werk” en vond film maar een bescheiden kunst. Dat men hem niet als auteur beschouwde, liet hem koud.

Een auteur is evenwel niet iemand met vaste thema’s maar iemand met een eigen signatuur. Laat die signatuur nu net de rode draad door Hustons oeuvre zijn. Door zijn imago van avonturier te cultiveren voedde Huston de misverstanden, maar hij nam wel elke film serieus. Daarom is het interessant om de onderschatte films die hij in de jaren vijftig voor 20th Century Fox maakte gerestaureerd te herontdekken op twee Franse blu-ray-uitgaven.

Het klopt dat de ‘linkse’ Huston tijdens de communistenjacht liever ver van Hollywood bleef en dat draaien op locatie in Tobago (Heaven Knows, Mr Allison) en Japan (The Barbarian and the Geisha) hem wel uitkwam. Toch waren de films meer dan een alibi. Het was Hustons fascinatie voor andere landen en culturen die hem aanzette om zijn “Japanese movie” The Barbarian and the Geisha te maken, een waargebeurd verhaal van een Amerikaanse consul die in een met veranderingen worstelende samenleving belandt. Zelf oordeelde Huston dat de film “slecht uitpakte, maar het was een goede film voor het een slechte film werd”. Een verwijzing naar de ingrepen van John Wayne, die een heroïsche actiefilm verwacht had en geen intiem drama. Toch werkt de contemplatieve en visuele manier waarop Huston filmt. Zo gebruikt hij CinemaScope om personages in een Japans kader te plaatsen – ook ‘vis uit het water’ Wayne.

Heaven Knows, Mr Allison bewijst dan weer dat Huston overweg kan met suspense en taboes. Deze intieme, romantische oorlogsfilm bevat enkele spannende scènes (Japanse militairen die zich niet bewust zijn van de aanwezigheid van de hoofdpersonages zorgen voor dreiging). Ook laat het verborgen seksuele gevoelens opborrelen in de kinderlijk onschuldig gestarte relatie tussen een op een paradijselijk eiland gestrande non en militair. Vrijdenker Huston hield van vrijheid en bekritiseert religie en leger als gesloten, gereglementeerde werelden. Maar hij respecteert de gevangenen van deze systemen die hun idealen volgen. Ongeacht de prijs. Zoals steeds ziet Huston nobelheid in een sombere wereld. Een vruchteloos gebaar is nooit nutteloos. De weg is belangrijker dan de bestemming. Dat lees je in de oplichtende ogen van Deborah Kerr en Robert Mitchum.

Heaven Knows, Mr Allison en The Barbarian and the Geisha zijn vanaf 22 mei 2018 verkrijgbaar op blu-ray (import, Rimini Editions).