Peaky Blinders: The Immortal Man

De heerschappij van Thomas Shelby liep ten einde en The Immortal Man geeft de man een mooi melancholisch afscheid.

Tommy Shelby is niet meer. Met Peaky Blinders: The Immortal Man komt er een voorlopig einde aan de succesvolle BBC-serie over de Birminghamse misdaadfamilie Shelby. (De internationale streamingrechten liggen bij Netflix.) Dat wil zeggen: tot het eerste seizoen van de spin-off serie waar showrunner Steven Knight nu aan schrijft.

De serie is zo populair dat onder Britse retailers het ‘Peaky Blinders-effect’ na het eerste seizoen een begrip werd: sinds 2013 zagen zij een aanzienlijke toename in de verkoop van tweed en wol en met name een stijging van 25 procent in de verkoop van platte petten.

In zes seizoenen zagen we de opkomst van de Shelby’s als een van de belangrijkste misdaadfamilies van Birmingham, opererend vanuit de arbeidersbuurt Small Heath. Hun bende The Peaky Blinders bestond ook in werkelijkheid, maar het was een losjes georganiseerde groep kruimeldieven en geen familiedynastie, zoals in de serie, en ze waren actief in de jaren 1890-1910. De serie plaatst de opkomst van The Peaky Blinders na de Eerste Wereldoorlog, waarin met name Thomas Shelby trauma’s oploopt die van grote invloed zullen zijn.

Hoewel ook andere personages het verloop bepalen – met name de mater familias Polly Gray – is Thomas Shelby onmiskenbaar het epicentrum van de serie. Acteur Cillian Murphy geeft de rol de gravitas die het personage nodig heeft, die zijn oorlogstrauma’s en latere melancholie geloofwaardig maken en zijn keuzes waarachtig laten aanvoelen.

Die trauma’s en melancholie zijn de belangrijkste fundamenten van The Immortal Man, die eigenlijk niet zonder de serie gekeken kan worden. Dat laatste is een moedige keuze in een tijd waarin producties zich in allerlei bochten wringen om het de kijker niet te moeilijk te maken. (Gelukkig zie je wel steeds minder ‘vooruitblikken’ naar volgende afleveringen.) Ook zeer te prijzen is de keuze om Shelby’s melancholie zichtbaar te maken in de visuele stijl. Zie het eerste beeld in de trailer van een lege gang met binnenwaaiend linnen. Dan het vervallen landhuis waar de getergde Shelby zich heeft teruggetrokken nadat hij in de serie zoveel mensen heeft verloren. Hij is de man niet meer die hij was, zegt hij. Een schaduw, in de schaduwen. Hij kan de teruggekeerde zoon die buiten zijn zicht werd opgevoed niet helpen (Duke Shelby, gespeeld door Barry Keoghan) wanneer die zich met een nazi inlaat (een sinistere Tim Roth).

Thomas was al nooit een prater. Het was al niet zijn oorlog, na alles wat hij in de loopgraven zag. Maar de dood blijft rondhangen bij de Shelby’s. Dus Thomas Shelby kan wel de andere kant opkijken, dat houdt niet tegen wat er op hem afkomt. Dus is het wel zijn oorlog.

De film rondt af wat afgerond moest worden. Nieuwe mensen wachten in de coulissen. Het is Openbaringen voor sommigen. Genesis voor anderen. Dit is de geest van de film. Weinig wordt uitgelegd – goddank – want de kijkers van de serie weten hoe het zit. Weten wat Shelby met zich meedraagt. Denken terug aan de eindeloze conflicten aan Watery Lane, de gevechten in de Garrison, stamkroeg en tweede uitvalsbasis, aan Helen McCrory die Polly speelde, en uit de serie moest worden geschreven toen ze in 2019 overleed. Aan de Roma-achtergrond die de familie voor altijd wantrouwig maakte als het om gevestigde machten gaat. Zoveel achtergrond, zoveel strijd, zo moe is Thomas Shelby. Dit is de geest van de film. En het is goed.

Peaky Blinders: The Immortal Man is vanaf 20 maart 2026 te zien op Netflix (VoD).