Kaboom 2026: Competitie

Traditiegetrouw zet Filmkrants éénpersoonsjury de Kaboom-competitie voor lange animatie-films alvast op een rij. Wat wordt KEES’ Kaboom Knaller van 2026?

Net als voorgaande jaren zet ik namens Filmkrant de lange competitiefilms van het Kaboom Animation Festival (waarvoor ik, full disclosure, als tekstschrijver heb gewerkt) van tevoren op een rijtje. Er zit dit jaar geen ondermaatse film tussen en de topdrie is magistraal. Van de lange films buiten competitie wil ik daarnaast nog Florence Miailhe’s The Crossing (La traversée) noemen, een uitzonderlijk, op glas geschilderd vluchtelingenverhaal.

8) Nobody (Làng làng shān xiǎo yāo guài) van Yu shui
Na Deep Sea (Kaboom Knaller 2024) en het internationale animatie-box-office-record van Ne Zha 2 (2025), is de komische avonturenfilm Nobody nu de succesvolste Chinese 2D-animatie ooit. Staan we op de drempel van een Chinese animatiedoorbraak? Dan is Shanghai Animation Film Studio’s Nobody zeer interessant als voorbeeld van een andere tekenstijl (met landschappen in Chinese gewassen inkt), een ander verhaal (alwéér een variant op Journey to the West) en een andere moraal: om te winnen moeten onze helden – rebelse randfiguren Zwijn, Kikker, Wezel en Aap – letterlijk opgaan in het collectief.

7) All You Need is Kill (Ôru yû nîdo izu kiru) van Ken’ichirô Akimoto en Yukinori Nakamura
Mokkende Rita is cool: scherp en hoekig getekend in de Studio4°C-stijl. Zij is ook de hoofdpersoon en geen militair, maar burger – de twee belangrijkste ingrepen in het verhaal dat eerder werd verfilmd als Edge of Tomorrow (2014): move over, Tom Cruise! Maar ook Rita moet elke keer dat ze sterft (door plantaardige alien invaders) de dag opnieuw beginnen. Dus ja, Groundhog Day (1993), maar vooral ook videogames, plus een vleugje Melancholia (2011), vanwege Rita’s kosmisch rijmende depressie. Enkele onbegrijpelijke plotpunten worden weggevaagd met aantrekkelijke actiescènes.

6) Decorado van Alberto Vázquez
Ik verwachtte niet veel van Vázquez’ lange bewerking van zijn gelijknamige kortfilm (2017), omdat ik geen fan was van zijn vorige feature, het ineffectief shockerende Unicorn Wars (2022). Maar dit is een enorme stap voorwaarts: Decorado is een soort Twilight Zone-variant op The Truman Show (1998), waarin onze hoofdpersoon, moedeloze muis Arnold, juist als enige denkt te weten dat alles een ‘decor’ is. Met verrassend genuanceerd emotioneel acteren en met paranoia, relatieproblemen en depressie als (niet heel erg) stuwende krachten.

5) Allah Is Not Obliged (Allah n’est pas obligé) van Zaven Najjar
De relatief eenvoudige animatiestijl vormt een overtuigende eenheid met de realistische setting en mise-en-scène van deze uitgebreid geresearchte romanverfilming, over een lefgozertje die tijdens de Liberiaanse burgeroorlog tot kindsoldaat wordt gebombardeerd. Het verhaal van deze twaalfjarige Birahima is wreed, beklemmend, aangrijpend – en zinvol, inzichtelijk, noodzakelijk. Alleen al dat je een jongen die noodgedwongen gruwelen begaat onvoorwaardelijk in je hart sluit, is ontzettend belangrijk. Met veel dank aan jonge tiener-rapper SK07, die met zijn stem Birahima tot leven brengt met bravoure, cynisme en kwetsbaarheid.

4) Chao van Yasuhiro Aoki
Fabuleuze volanimatie, uitbundig character design en prachtige settings doen plotgaten (en salaryman Stephans rare neus) snel vergeten. Neem alleen al het waterkapsel van Stephans min-of-meer-geliefde meermin ChaO. Ook leuk: voor de afwisseling speelt deze anime in Shanghai – misschien dat Japanners de Chinese animatiehausse ter plekke willen bestrijden? Dit near-future Shanghai is overweldigend gedetailleerd (inclusief extra infrastructuur voor meermensen), grotendeels handmatig geanimeerd en vraagt om zowel het grootste scherm als freeze-frame replays. Met hun karikaturaal krasserige kroontjespenstijl won Studio4°C de Juryprijs in Annecy.

3) Endless Cookie van Seth en Peter scriver
Heerlijk bonte en cartooneske animatiedocumentaire, waarin Seth Scriver zijn praatgrage halfbroer Pete probeert te interviewen, maar daarbij continu wordt gestoord door Pete’s kinderen, honden en binnenvallende buren. Seths moeder is wit, Pete’s moeder is Cree van de Shamattawa First Nation, en dus komt ook de onderdrukking van Indigenous Canadezen aan bod. En tóch is deze oral history, waaraan de twee hartverwarmende halfbroers negen jaar werkten, de gezelligste en grappigste film in competitie. Won de Contrechamp (voor ‘rare’ films) Grand Prix in Annecy.

2) Death Does Not Exist (La mort n’existe pas) van Félix Dufour-Laperrière
De meest confronterende en urgente mindfuck in deze lijst, extra ontwrichtend door zijn ogenschijnlijke onpartijdigheid: wat doe je tegen ontsporend kapitalisme en opkomend fascisme? Grijp je in, desnoods met geweld? Of doe je niks – en laat je anderen misschien wel juist daardoor sneuvelen? Na een gewelddadige actie waarbij vrienden stierven omdat zij verstijfde, vlucht Hélène een bos in dat een metafysische schaduwwereld blijkt waarin ze met haar keuzes wordt geconfronteerd. Met een prachtig kleurenpalet en momenten van wonderbaarlijk expressieve animatie. Hoofdprijs animatiefestival Ottawa.

1) Dandelion’s Odyssey (Planètes) van Momoko Seto
De minst waarschijnlijke en tegelijk meest holistische competitiefilm, zonder woorden, zonder mensen, maar met meeslepend geluidsontwerp, over de ongewilde odyssee van vier kwetsbare paardenbloempluisjes die, nadat de Aarde nucleair is vernietigd, interplanetair op zoek gaan naar een nieuw thuis. Met live-action macrofotografie, vloeiende slowmotion en timelapses, en een spiritueel samengaan van het allergrootste – de kosmos – en allerkleinste – ik zou nu willen kunnen zeggen: korstmos, maar het zijn dus CG-paardenbloempluisjes. De helden van Kaboom 2026, in een epische floraversie (maar dan beter) van Flow (2024).

Kaboom Animation Festival vindt plaats van 13 t/m 22 maart 2026 in Utrecht, Amsterdam en online.