Maggie’s Plan
Slavoj Žižek bij een cupcake
Maggie’s Plan kampt met het probleem van elke hipster: een optelsom van eigenaardigheden leidt niet automatisch tot originaliteit.
Maggie (Greta Gerwig) loopt met grote passen en zwaaiende armen door New York. Ze kleedt zich nerdy en daardoor modieus. Bloesjes met een trui erover, dichte donkerrode of blauwe panty’s met lange sokken, lange rokken en ouderwetse nachtjaponnen. Het klinkt hipster, maar zo gedraagt de dertigjarige Maggie zich niet. Ze geeft les aan de universiteit en is een gedreven carrièrevrouw. Nu wil ze een kind; de vader is van ondergeschikt belang. Maggie’s kledingstijl roept vragen op. Die lijkt origineel. Maar is hij dat ook?
In de romantische komedie Maggie’s Plan gebruikt regisseur Rebecca Miller een driehoeksverhouding om het moderne gezinsleven op de hak te nemen. Echtscheidingen, donorkinderen en de tweede leg zijn daar aan de orde van de dag. Ook de wil om de liefde te rationaliseren ontgaat Miller niet. Op de vraag: "Waarom verlaat je je man niet gewoon, als een normaal iemand?" is het antwoord: "Dat zou zonde zijn." Zonde van zo’n man. Een geval met mankementen, maar toch een goed exemplaar als je kijkt naar sociale status en intellect. Het gevoel is ondergeschikt aan de ratio in deze blanke, hoogopgeleide wereld.
De personages doen denken aan eerdere rollen van de desbetreffende acteurs. Gerwigs interpretatie van Maggie lijkt op het type uit de Noah Baumbach-films Greenberg (2010) en Frances Ha (2012). Weer is ze de belezen, onhandige New Yorkse die van dansen houdt. Opnieuw moeten we het personage haar egoïsme vergeven, omdat ze uiteindelijk geen kwaad in de zin heeft. Maggie legt het aan met John, een professor met schrijversambities, vertolkt door Ethan Hawke. Ook zijn rol als onvolwassen veertiger met ongekamd haar hebben we eerder gezien: in de Richard Linklater-films Before Midnight (2013) en Boyhood (2014). Met het noemen van de Sloveense cultuurcriticus Slavoj Žižek en het verwijzen naar de stopmotionfilm Fantastic Mr. Fox (Wes Anderson, 2009) als Hawke zijn vingers aflikt bij het oppeuzelen van een cupcake, kunnen de aanhangers van de Amerikaanse arthouse-cinema tevreden zijn.
Het klopt helemaal. John schrijft een roman die wordt beschreven als een ‘surrealistische screwball comedy’ en er komt achteloos een scènetje langs uit A Midsummer Night’s Dream (de komedie van William Shakespeare, die je als een voorloper van de screwball comedy of remarriage kunt bestempelen). Tegelijkertijd is Maggie’s Plan dit allemaal zelf. Maar daar zit tevens de valkuil: over de hele film hangt iets gekunstelds en bedachts. Hij verliest aan originaliteit, juist omdat hij dat zo hard probeert te bereiken. De som van eigenaardigheden leidt niet automatisch tot iets nieuws.
De enige die zich van een werkelijk eigen kant laat zien, is Julianne Moore als de verlaten echtgenote, de derde in de driehoeksverhouding. Ze is gekleed in diverse bontjes en draagt het haar in een strenge knot. Om een of andere reden is ze Deens (wellicht om haar imago als ijskoningin met een dik accent te kunnen onderstrepen) en toch lukt het haar om kwetsbaarheid te laten doorschemeren. Intussen zoekt ze de droge komedie op, met als leukste moment de zelfverzekerde zwiep waarmee ze een zak as op tafel werpt. "Ik wilde je je boek teruggeven", verklaart ze. Met die zwiep bezegelt Moore haar naam als ster in deze vermakelijke, maar onbevredigende film.
Laura van Zuylen
