Hiba Vink over Midzomernacht

Midzomernacht van Hiba Vink opent de One Night Stand-reeks 2011. Vink: "Ik wilde iets maken over een vriendengroep en over dertigers. Als je elkaar lang kent, dan heb je binnen zo’n gezelschap een bepaalde rol aangenomen en daar kom je nooit meer vanaf. Ook al ben je los van hen heel anders."

Dertig zijn spreekt tot de verbeelding. In Italië zagen we bijvoorbeeld al Cosavogliodipiù (Silvio Soldini, 2010) en L’ultimo bacio (Gabriele Muccino, 2000). Die fascinatie begrijpt regisseur Hiba Vink (1977) wel. "Arjen [Lubach, de scenarioschrijver, LvZ] en ik observeerden hoe het ging in onze eigen kliek. Op je dertigste wordt een aantal dingen op het spits gedreven: er gaat veel veranderen. Misschien ga je samenwonen of krijg je kinderen. Of je carrière is op zo’n punt dat je moet kiezen of je ermee doorgaat of iets anders gaat doen. Die luxeproblemen zijn interessant."

Anders dan Soldini en Muccino focust Vink niet zozeer op vreemdgaan, maar op de dynamiek bij een stel vrienden dat elkaar al jaren kent. In een huisje in Friesland vieren ze het Zweedse midzomernachtfeest, ter gelegenheid van de langste dag van het jaar. Een slanke hond, met pluizige oren en dito staart, trekt direct de aandacht. "Dat is een Saluki, één van de oudste rashonden uit Perzië. Hij stond in het script beschreven als ‘het hert’, dus dat moest een grote, sierlijke hond zijn. We hadden eerst een hazewindhond in gedachten, maar die trillen heel erg. Deze is mooier en beeft minder, dus dat was een schot in de roos."

Er zijn binnen de club geheimen ontstaan en die worden als het donker is onthuld door de nukkige buitenstaander Meike (Georgina Verbaan). "Aanvankelijk was deze film bedacht zonder een Meike, met de bedoeling dat we steeds meer een andere, donkere kant van die vriendenkring lieten zien. De camera was eigenlijk de Meike. Het was abstracter en dramatisch misschien wel minder interessant. Of in elk geval experimenteler. Als oplossing werd er voorgesteld dat er een vader bij zou zijn, maar dat vond ik niet zo smeuïg. Ik wilde dat het over vriendschap bleef gaan. En toen kwam Meike in the picture."

Meike heeft net als de camera de rol van een voyeur. Alleen Sjoerd (Michiel Bakker) blijft enigszins buiten schot als ze de kameraden met hun neuzen op de feiten drukt. Ze krijgt van hem net zo min hoogte als wij. "Sjoerd is een beetje een doorgeefluik. Hij is wat stoïcijns en doet niks, maar toch is hij aantrekkelijk. Dat soort mensen heb je. Zo’n personage wilde ik er graag in."

Opvallend aan Midzomernacht is de montage. De observerende cameravoering wordt onderbroken door jump cuts. "Bij avonden met vrienden gaan de gesprekken vaak van de hak op de tak," vertelt Vink. "Je hebt je zin nog niet afgemaakt of een ander begint alweer iets te zeggen. Het is heel associatief. Dat gevoel komt terug in die jump cuts. Dat springerige, dat los-vaste; zo kan je steeds niet helemaal tot de kern komen. Jump cuts zijn natuurlijk alomtegenwoordig, maar hoe de Deense regisseur Susanne Bier ze gebruikt vind ik inspirerend. In After the Wedding (2006) stond me dat heel erg aan."

Laura van Zuylen

Midzomernacht wordt vrijdag 2 december om 23:15 uitgezonden op Nederland 2.