TRICKS

Op het magisch-realistische Poolse platteland worden sociale spelletjes gespeeld maar in het semi-autobiografische tricks blijkt een gebroken gezin toch doodgewoon te kunnen genezen.

Laat ik eens autobiografisch beginnen. Toen ik nog rondrende als een kleine krullenbol, was er een serie op televisie die Matthew Star heette, waarin tiener Matthew niet van deze planeet was: hij kon objecten met zijn ogen verplaatsen. Hé pas op, die auto staat in de weg! Matthew Star keek en keek en keek en hup! Auto verplaatst. Handig als je de wereld moet redden.
Zus Elka (Ewelina Walendziak) en broertje Stefek (Damian Ul) in Andrzej Jakimowski’s tricks hoeven dat niet. De wereld redden. Ze wonen maar in een eenvoudig Pools dorpje en hun dagen bestaan uit tegen pannen praten, met tinnen soldaten spelen, naar treinen kijken en op bankjes zitten. Toch hebben ze een kleine Matthew Star in zich. Ze noemen het trucjes. Of tenminste, zo noemt Stefek ze: "Mijn zus kent trucjes, ze wil het alleen niet toegeven." Elka kan uiteraard niet met objecten spelen, die zijn zo koud en gevoelloos en dit is wel een film over mensen, met gevoelens; nee, met medemensen. Ze denkt de loop der dingen, het rad van fortuin, te kunnen veranderen door kort in te grijpen, om vervolgens al kijkend en kijkend de aangestaarde het juiste pad op te sturen. Hé, dit is magisch-realistisch! Spelen met de medemens. Let op Stefek, zie je deze hamburger in een papieren zak? Die zak ligt straks in de vuilnisbak, zonder dat ik het heb opgetild. Ik kijk alleen maar. Vervolgens stuurt Elka met haar ogen de hond, de zwerver en de schoonmaker, en belandt de zak definitief in de vuilnisbak.

Noodstop
tricks begint met een ode aan zijn zus: bedankt dat ik op je kledingkast mocht zitten! Het is ook niet moeilijk om in scenarist, producent en regisseur Jakimowski het jonge maar tegelijk wereldwijze ventje Stefek te zien. Want wat is regisseren anders dan het sturen van medemensen? Of ze nu acteurs of toeschouwer heten. En net zoals bij de meeste trucjes geldt ook voor deze film: soms lukt het en soms niet.
Soms werkt het en soms niet. Toch wil Stefek ze graag leren. Die trucjes van zijn zus. Want het toeval wil dat zijn vader elke dag met de trein langs het dorp komt. Voor de rest van de tijd woont hij met zijn zus bij zijn moeder. Hij is naarstig op zoek naar trucjes om zijn vader te laten stoppen. Voor langer dan twee minuten overstap. Tinnen soldaatjes werken soms, maar het beste is: munten op de rails. De machinist maakt een noodstop zodat je naar je vader kan kijken. En wie weet werkt Matthew Star wel. En kun je hem naar je moeder sturen.

Pappa, blijf je?
Ja jongen, papa blijft.

Hè, getver, blijkt het toch allemaal een trucje te zijn. Die autobiografische herinneringen. Als je het eenmaal door hebt dan ga je het zien. Lekker gespeeld, maar niets beleefd.

Mike Naafs