Op ooghoogte #10

A Story of Children and Film

A Story of Children and Film

Mark Cousins (The Story of Film) schrijft voor de Filmkrant maandelijks ‘Op ooghoogte’ waarin hij onverwachte beeldassociaties belicht. In Cannes ging zijn nieuwste film A Story of Children and Film in première, waarin hij dwarsverbanden ontdekt tussen tientallen bekende en onbekende films waarin kinderen de hoofdrol spelen. In deze special editie van zijn column schrijft hij daarover.

Een paar maanden geleden filmde ik hoe mijn nichtje en neefje van elf en tien jaar oud in mijn appartement aan het spelen waren. Het zijn heel gewone kinderen, zonder speciale scholing of filmkennis. Op een gegeven moment tilde mijn neefje een plastic buis van een knikkerbaan op, hield hem totaal onverwacht voor de camera, zodat je door de camera zijn nichtje in de buis kon zien, en vroeg: "Hoe is het meisje in de buis terechtgekomen?"

Bovenstaand plaatje laat dat moment zien.

Ik vind dat opmerkelijk. Een tienjarige jongen die laat zien heel goed in de gaten te hebben hoe een filmische ruimte kan werken en er tegelijkertijd een sprookjesachtige vraag over stelt. Toen ik het beeldmateriaal terug zag, moest ik aan dit moment denken:

Op deze filmstill zien we de jongen uit Ingmar Bergmans Fanny en Alexander (1982) die — gefilmd met shallow focus — door de achterkant van een miniatuurtheater naar een fantasiewereld kijkt. Beide scènes gaan over de inventiviteit van kinderen, over hoe ze verhalen kunnen verzinnen, of een onzichtbare wereld zien. Pablo Picasso zei dat "alle kinderen kunstenaars zijn". Ik denk dat hij gelijk had.
Editor Timo Langer en ik hebben de beelden van mijn nichtje en neefje die aan het spelen zijn, versneden met scenes uit Fanny en Alexander en nog 52 andere films van over de hele wereld waarin kinderen de hoofdrollen spelen. Het viel ons op dat de Iraanse films over kinderen het minst sentimenteel waren. In Amerikaanse films zijn kinderen meer heldhaftig, in Japanse films zijn jonge mensen verlegener. Rondom al die fragmenten heb ik een commentaartekst geschreven over kindertijd en film, en heb die ene kindertijd, van mijn nichtje en neefje, als lens gebruikt om naar die andere kindertijden te kijken.
Het resultaat daarvan, A Story of Children and Film, hebben we ingezonden voor Cannes. Hij werd uitgenodigd voor de officiële selectie van dit jaar en als gevolg daarvan is mijn professionele leven flink veranderd.

Mark Cousins | twitter @markcousinsfilm

Geschreven door Mark Cousins