Mening – 6 februari 2016

Het waren weer spannende tijden voor de Nederlandse film. Wie wordt de nieuwe directeur van het Filmfonds? Welke Nederlandse films gaan er naar Cannes? De antwoorden stellen ons niet teleur. Doreen Boonekamp gefeliciteerd. Jean van de Velde gefeliciteerd. En zo wordt het weer tijd voor een nieuw rondje vragen. Wie wordt de nieuwe directeur van het Nederlands Film Festival? Welke Nederlandse films gaan er naar Locarno of Venetië? (Want er is nog veel bijzonders in de maak of bijna klaar: wacht maar af!) En: heeft Jean van de Velde met de internationale re-edit van wit licht/the silent army een nieuwe standaard gezet voor de Nederlandse film (de arthouse director’s cut)? Net zoals Erik de Bruijn eerder al met de zo goed als voice-over-loze dvd-versie van nadine een ‘bij nader inzien’ director’s cut afleverde. Wat nou als deze twee voorbeelden geen incidenten zijn, maar symptomatisch voor de haast waarmee Nederlandse films hun releasedatum moeten halen? Zou het misschien kunnen dat er in het eindstadium van veel producties geen tijd, gewoonweg geen tijd — u weet wel, iets wat even duurt, T – I – J – D, passeert zonder zin, …, in stilte, en dan opeens alsof de zon achter een wolk tevoorschijn breekt de ogen opent — wat nou als er simpelweg geen tijd is ingecalculeerd voor twijfel, voor lanterfanten, voor ‘second thoughts’, voor nieuwe inzichten? Daarom naar goed gebruik een ongevraagd advies voor Boonekamp, wat meteen de kwaliteit van het programma van haar opvolger zal helpen opstuwen. Want de Nederlandse film kan op dramaturgisch (nee: geen eng woord!, althans niet zo lang omroepdramaturgen zich er netjes buitenhouden) wel wat meer bezinning gebruiken. Een paar schoten voor open doel: 1. Je hoeft als filmkijker niet alles te begrijpen, dus je hoeft als filmmaker ook niet alles uit te leggen. 2. Voice-overs zijn geweldig, maar alleen als ze geweldig zijn, als lapmiddel vallen ze altijd door de mand. Altijd! 3. De toeschouwer is altijd slimmer dan jij, dus probeer niet voor de toeschouwer te denken. Denk voor de film. Daar dus een potje voor. Een calamiteitenfonds om een extra scène te draaien. Een dialoog bij te schrijven. Een paar dagen niets te hoeven en dan nog even naar de montage te kijken. Overnieuw geïnspireerd te worden. Te weten waar het ook alweer om ging. Film toch? Ik kan niet wachten tot ik straks the silent army mag zien, maar ik had hem graag meteen gezien. Sorry Jean.

Dana Linssen