Redactioneel – juni 2026

Iets meer dan een eeuw geleden schreef Paul van Ostaijen een filmscenario. De Bankroet Jazz, over een dadaïstische revolutie die zich door Europa verspreidt.

“Het kriebelt. In de stad. Steden. Dada. Op een jazzy ritme. Een consortium wordt opgericht. De revolutie verspreidt zich. Op een jazzy ritme. (…) De Europese wereld wordt dada, maar even snel gaga. Het humanistisch optimisme verzuipt. En geen grote contemporaire mensevrienden, noch een ernstig jongmens als Charlie Chaplin, krijgen de zaak nog gered. Da da kabaret, daaaag. Geld is alles. C’est la B A N Q U E R O U T E, quoi.”

Een dadaïstische revolutie. Een kriebelende stad. Ik moet bekennen: ik mis die bravoure. De kunstmanifesten, de pretenties, de smaakmakers. Of het nou holle retoriek was of dwars door de geest van de tijd sneed. Maar nu lijkt iedereen zich in dezelfde grote machine van maximale efficiëntie te schikken. Lamgeslagen door de gedachte dat elke vorm van verzet toch meteen wordt opgeslokt door die machine.

Het zal best zo zijn dat ergens op YouTube nieuwe dadaïsten vlammende betogen houden en de principes van, zeg, film op z’n kop zetten. Maar dat is niet de sfeer die je voelt. Op straat. Of in de filmwereld. Het voelt alsof er weinig in beweging is. Zelfs het filmfestival van Cannes beleefde een lauwwarme editie. Toegegeven, dat was al nooit een baken van verzet, maar er kan wel een tinteling in de lucht hangen over een groot magisch dier dat van ver aan komt rennen. Een film die iedereen omver zal blazen.

Resurrection blies me niet omver in Cannes. Dit was mei 2025. Onlangs keek ik de film opnieuw. En opnieuw. Ik werd omvergeblazen. Bi Gan doet niet iets heel ingewikkelds met het perspectief van die film, maar het is wel zo uitzonderlijk dat de meeste kijkers niet meteen zullen begrijpen wat er gebeurt. Maar als je de film eenmaal vanuit dat perspectief hebt bekeken, heeft Bi Gan iets in jou voor altijd veranderd. Dat deed Van Ostaijen ook met ‘Boem paukeslag’. Maar niet elke revolutie kent barricaden en manifesten.