Redactioneel – januari 2026

Had AI zelf het woord ‘slop’ kunnen bedenken? Natuurlijk niet: het is een parasiterend medium. Slop is een mooi woord voor iets wat ons steeds meer dwarszit: de wezenloze overdaad.

Eerder vanochtend – dinsdag 30 december 2025 – las ik de columns van Jamal Ouariachi in Trouw en Marcia Luyten in de Volkskrant en die verwoordden op verschillende manieren waar ik in deze tekst ook over na wilde denken: cureren. De regie nemen.

Ouariachi: “Bijna alle grote problemen van onze tijd hebben te maken met onmatigheid, de vergissing dat meer van alles leidt tot meer bevrediging. […] Iets wordt pas weer bijzonder als we het verzeldzamen, als we beseffen dat minder ons niets afneemt, maar ons meer geeft.” Luytens column riep op tot actie, tot de regie over je leven terugnemen en verzet tegen cynisme en isolement: “autoritarisme floreert bij luiheid”.

Slop, die wezenloze overdaad, zie je overal verschijnen. Het zit in het alles altijd beschikbaar hebben, maar ook in de veelheid. Slop is ook het gevoel dat je krijgt als je op streamingdiensten zoekt naar iets interessants en overal hooguit dertig seconden naar kijkt, om dan halfbewust te concluderen dat niets precies past bij wat je zoekt. Zonder overigens te weten wat je zoekt. Het gevoel is een rare, verlammende combinatie van geen weerstand meer hebben en toch overal weerstand bij voelen.

Als je cureert, selecteert, zoals een film­theater doet of zoals streamingdienst Mubi doet of zoals wij elke maand op deze pagina’s doen, dan verdwijnt dat gevoel van wezenloosheid. Er zijn veel meer voorbeelden van hoe film dat kan doen, maar ik noem er twee: Bianca Stigters Three Minutes – A Lenghtening (2021) en La jetée, the Fifth Shot (2024) van Dominique Cabrera. Twee documentaires die in een beperkt aantal beelden een grotere werkelijkheid ontdekken. De eerste in een overgeleverd filmpje van de Joodse inwoners van een Pools dorp, de tweede in het vijfde shot van Chris Markers La jetée, waarin een neef van Cabrera zichzelf herkent, decennia na de release.

Ander voorbeeld. Tegenover de ietwat wezenloze groepsgesprekken met filmmakers/acteurs die we soms op filmfestivals krijgen aangeboden, heeft Roosje van der Kamp in dit nummer juist een persoonlijk en daardoor rijker gesprek met Rebecca Zlotowski over Vie privée.

Kiezen. Cureren. Je aandacht bewust geven in plaats van oneindig verdunnen. Kies bewust voor de twee uur van een film en schakel alle andere prikkels uit. Dat lijkt me een goed voornemen voor 2026.