Whispers in May

In deze lyrische docufictie gaat de veertienjarige Qihuo met haar beste vriendinnen op pad om een kledingstuk te regelen voor een rite de passage waar ze eigenlijk nog lang niet klaar voor is.

“Je bent nu volwassen, maar je ziet er helemaal nog niet groot uit.” Het is maar een achteloze opmerking van de beste vriendin van de veertienjarige Qihuo. Maar ergens vat het zinnetje de kern van Dongnan Chens lyrische docufictie Whispers in May.

Qihuo heeft onlangs haar eerste menstruatie gehad, wat in de traditionele gemeenschap in het Chinese Liangshan-gebergte betekent dat ze nu volwassen is. En daarmee dat ze van school kan, aan het werk. Of dat ze kan worden uitgehuwelijkt.

Geen wonder dat Qihuo haar grote nieuws angstvallig heeft stilgehouden. Ze zegt er niets over als ze belt met haar ouders, die als arbeidsmigranten in een fabriek in een verre grote stad werken. In die telefoongesprekken hamert haar moeder vooral op Qihuo’s verantwoordelijkheden. En ze zegt er ook niets over op school, of tegen de familieleden waar ze verblijft – die komen in Chens film überhaupt niet in beeld.

De enigen die ze het vertelt, zijn haar hartsvriendinnen Atnyop en Itgop. Die lijken meer dan Qihuo uit te kijken naar het volwassen leven – zelfs als dat waarschijnlijk weinig vrolijks voor hen in petto heeft. Ze sporen hun vriendin aan om samen op zoek te gaan naar een traditionele rok voor het overgangsritueel dat bij deze nieuwe levensfase hoort. Normaal gesproken maakt je moeder zo’n rok, maar omdat Qihuo’s moeder er niet is, besluiten de meiden om er zelf een te gaan kopen. Daarvoor moeten ze hun kleine dorpje uit, de bergen over, naar de stad.

Zo begint een roadmovie – door Chen zelf omschreven als “een coming-of-age met tegenzin” – die in de lente van 2022 werd gedraaid op de grens van fictie en documentaire. Want Whispers in May is meer fictie dan zijn selectie voor het Deense documentairefestival CPH:DOX en nu ook IDFA doet vermoeden. De meiden zijn zichzelf, maar hun reis en sommige situaties waarin ze terechtkomen zijn door Chen in gang gezet. Het levert een vorm van intimiteit op die noch pure fictie, noch pure documentaire had kunnen bereiken.

Chen vormt het tot een dromerig meanderende voettocht, met flarden van een meer mythische vertelling die eraan raakt. Het is een tocht vol kleine, onverwachte ontmoetingen en belevenissen voor Qihuo en haar vriendinnen. Dat die ontmoetingen niet allemaal evenveel zeggingskracht hebben, is zo’n beetje onvermijdelijk in deze ongedwongen opzet. Toch telt het geheel hier op tot meer dan de som der delen, dankzij Chens sensitieve behandeling van het materiaal en Qihuo’s bedachtzame aanwezigheid.