VIOLA DI MARE

Engelen op Sicilië

  • Datum 19-10-2010
  • Auteur
  • Gerelateerde Films VIOLA DI MARE
  • Regie
    Donatella Maiorca
    Te zien vanaf
    01-01-2009
    Land
    Italië
  • Deel dit artikel

De Italiaanse regisseuse Donatella Maiorca verandert in viola di mare historische ellende in romantische kitsch.

Sicilië in de negentiende eeuw was zachtjes uitgedrukt niet de beste plek op aarde. Armoede en achterlijkheid bepaalden het leven van bijna iedereen. Alleen de feodale grondbezitters werden toegelachen door het leven. Vrouwen hadden dubbel pech, want zij leden ook nog onder de allesoverheersende patriarchale moraal. Op dit Sicilië liggen de sociale drama’s voor het oprapen. Regisseuse Donatella Maiorca richt zich in viola di mare op de vrouwenonderdrukking. Haar verfilming van een roman van Giacomo Pilati voert op een Siciliaans eilandje in de tweede helft van de negentiende eeuw de twee vriendinnetjes Angela en Sara op. De meisjes verliezen elkaar uit het oog als het eilandje wordt aangevallen door Noord-Italianen. Sara’s vader komt erbij om het leven en zijn vrouw en Sara verlaten het eiland. Angela blijft achter met haar tiran van een vader, die voorman is in een tufsteengroeve, en haar moeder. Angela’s levensperspectief — uithuwelijking, kinderen baren en onderdanig zijn aan een man — verandert als Sara jaren later terugkeert. De liefde slaat heftig toe bij Angela, die nog maar één levensdoel heeft. "Ik wil Sara", zegt ze tegen haar vader. Op het Sicilië van de negentiende eeuw is zo’n lesbische coming out geen goed idee. "Ik had liever dat ze een hoer was dan half man; in mijn ogen is ze dood", schreeuwt de woesteling tegen zijn vrouw. Hij sluit zijn dochter net zo lang op in een ondergronds hok tot ze braaf zal doen wat hij wil. Maar Angela is ontembaar. Bovendien heeft zij een ijzeren wil. Haar liefde zal zegevieren.

Ploert
Ontembaar, ijzeren wil, zegevierende liefde: viola di mare leidt als vanzelf tot soaptaal. Dat komt doordat de gruwelijke gebeurtenissen in de film nooit realistisch aanvoelen. Ellende stapelt zich op ellende, maar het raakt Angela en Sara niet. De kijker ziet twee mooie actrices bij wie het haar altijd goed zit en die vaak in leliewitte jurken lopen. Ook hebben Angela en Sara psychisch geen greintje last van de gruwelijkheden in hun jeugd. Ze zijn uitgegroeid tot twee prachtmensen, die volledig openstaan voor het leven. De kijker ziet geen arme Siciliaanse sloebers, maar op Sicilië neergedaalde, voor elkaar bestemde engelen. Angela zal niet rusten voor ze Sara in haar armen kan sluiten. Ook over de drijfveren van de andere personages kan geen misverstand bestaan: Angela’s vader is een ploert ("Ik ben alleen geïnteresseerd in mijn eigen geluk"), de priester een seksuele smeerlap en Angela’s moeder een verzenuwd wrak. viola di mare heeft niets met de geschiedenis te maken. De film gebruikt het verleden als een barrière in een onmogelijke romantische liefde, die door daardoor steeds glanzender en glorieuzer wordt. Daar is een woord voor: kitsch.

Jos van der Burg