The President’s Cake

The President’s Cake, over een meisje dat in tijden van voedselschaarste een verjaardagstaart voor Saddam Hoessein moet bakken, vertelt het verhaal van Irak eindelijk eens door Iraakse ogen.

Het is een aan sadisme grenzende opdracht. In het Irak van 1990, een periode waarin grote voedseltekorten heersen, wordt de naam van de negenjarige Lamia getrokken in een schoolloterij: daarmee is ze uitverkoren om een taart te bakken voor de jarige leider Saddam Hoessein.

Op aandringen van haar grootmoeder probeerde Lamia met een tactisch toiletbezoek onder die verdomde loterij uit te komen. Maar het lot is onontkoombaar: een queeste in een naburige stad naar bloem, eieren en een pond suiker gaat van start. Uit eigen jeugdervaringen weet regisseur Hasan Hadi hoeveel daarvan afhangt. In filmblad Sight and Sound vertelde hij hoe een klasgenootje die er niet in slaagde een taart te bakken van school werd gestuurd en eindigde als kindsoldaat.

The President’s Cake (Mamlaket al-qasabb) is een portret van Irak ten tijde van de Tweede Golfoorlog, nu eens niet bezien vanuit Amerikaanse maar vanuit Iraakse ogen.

Saddam Hoessein is net Koeweit binnengevallen. Hoewel de eerste Amerikaanse raketten het land al binnenvliegen en internationale sancties voedingsmiddelen schaars maken, zit het regime stevig in het zadel en bevindt de persoonlijkheidscultus rond de dictator zich op een hoogtepunt. “Mijn bloed en mijn ziel offer ik voor jou, Saddam”, klinkt het in de straten. Het maakt voelbaar hoe onontkoombaar de dictatuur was. Waar je je ook bevond, de tronie van Saddam Hoessein staarde je altijd wel ergens vanaf een poster of muurschildering aan.

De zoektocht naar taartingrediënten is misschien een wat al te geconstrueerde filmrealiteit en de aaneenschakeling van ontmoetingen met vreemden die daaruit volgt wat ongericht, maar regisseur Hadi creëert een portret dat uiterst authentiek aanvoelt. Niet in de laatste plaats doordat hij werkt met een niet-professionele cast. Baneen Ahmad Nayyef ontroert als de vastberaden Lamia, een meisje dat kennismaakt met de onverschilligheid en het opportunisme van volwassenen. Waheed Thabet Khreibat overtuigt als grootmoeder die hard en vermoeid is geraakt van oud worden in een dictatuur, wat zich aftekent in een gezicht zo verweerd als gedroogde aarde.

Hadi filmde gedeeltelijk in de Mesopotamische moerassen, een drassig gebied in het zuidoosten van Irak met een eigen cultuur en tradities. Inwoners van deze streek kwamen na de Golfoorlog in opstand tegen het Iraakse regime. Ter vergelding werd een groot gedeelte van de wetlands in de jaren negentig drooggelegd. Hadi brengt met zijn film zo ook een ode aan de mensen die het hardst door Saddam Hoessein getroffen zijn.