La flor

Grootse cinefiele bloemlezing

  • Datum 10-07-2019
  • Auteur Hugo Emmerzael
  • Gerelateerde Films La flor
  • Regie
    Mariano Llinás
    Te zien vanaf
    11-07-2019
    Land
    Argentinië, 2018
  • Deel dit artikel

IFFR brengt het waanzinnige filmepos La flor van Mariano Llinás naar de bioscoop. De Argentijnse scenarist en regisseur werkte meer dan tien jaar aan deze omnibus. Er in de filmzaal pakweg veertien uur voor uittrekken klinkt dan ineens zo lang niet meer.

Omnibusfilm La flor bestaat uit zes losse delen, allemaal geschreven en geregisseerd door de Argentijnse filmmaker Mariano Llinás (Historias extraordinarias). Elk deel heeft ook dezelfde vier actrices in de hoofdrol: Elisa Carricajo, Valeria Correa, Pilar Gamboa en Laura Paredes. Daarmee houden de overeenkomsten zo’n beetje op.

Afwisseling en verrassing is waar dit project om draait. Met elk nieuw hoofdstuk duikt Llinás in een andere stijl of in een ander genre. “Steeds een ander universum”, is hoe hij het zelf beschrijft. En inderdaad, de werelden van deze verhalen kunnen niet verder uit elkaar liggen. Van B-film mummiehorror tot bluesy rockstermusical, van uit de hand gelopen spionagethriller tot lachwekkende metadocumentaire, van experimentele performancevideo tot abstracte zwijgende film.

Fascinerend aan dit allegaartje is hoe Llinás deze verhalen aan elkaar rijgt. De veelzijdige opzet (en de kijkuren die daardoor opstapelen) lijkt onoverzichtelijk, maar de regisseur is zo vriendelijk om het publiek bij de hand te nemen op deze reis. In een proloog stapt hij het beeld in om zichzelf en zijn film voor te stellen. Op andere momenten zal hij terugkomen om kijkers opnieuw te woord te staan. Grappig detail: Llinás schoot chronologisch, dus als hij halverwege La Flor weer het beeld in stapt is het zo’n vijf jaar later. Tegen het einde van dit monumentale project ziet de regisseur er zichtbaar slechter uit, alsof de tijd hem heeft ingehaald.

Hij begint zijn waanzinnige project in ieder geval met de beste intenties. De titel slaat op een tekening die Llinás gebruikt om zijn verhaalstructuur te illustreren. Aan een picknicktafel langs een snelweg tekent hij het uit. De eerste vier delen zullen elk een begin en een midden hebben, maar dan plotseling, in medias res, eindigen. Alleen deel vijf kent een lineair verhaal dat netjes wordt afgerond. Deel zes is het toetje: enkel het einde van een verhaal, plus aftiteling die zo’n dertig minuten duurt. Een nieuw record?

De kracht van La flor is moeilijk in woorden te vatten. Het gaat hier immers niet om de verfilming van een boodschappenlijstje met filmstijlen en verhaalstructuurtjes. Je zou kunnen zeggen – en daar is Llinás het zeker mee eens – dat La flor een film is over verhalen en hoe die zich tot elkaar verhouden. Het is alsof Llinás zes keer achter elkaar het verhaal heeft verfilmd dat het langst in zijn hoofd rondspookte. Dit is zijn obsessieve ontdekkingsreis door de wereld van film, van theater en narratief.

‘Geen enkele goede film duurt te lang’, zoals filmcriticus Roger Ebert ooit stelde, en dat gaat ook op voor La flor. Tegen dat we zijn aangekomen bij deel drie, een meeslepende spionagethriller tegen de achtergrond van de Koude Oorlog, hoeft deze film helemaal niet meer te eindigen. En toch, de toer stopt voor niemand en Llinás en zijn vier fenomenale actrices ploegen heldhaftig door. Hun samenwerking is zo gelaagd, rijk en gul dat een tweede kijkervaring eigenlijk nog veel beter werkt dan voor het eerst aan deze filmetappe te beginnen. Wie daar tijd voor heeft gaat echt een goede filmzomer tegemoet. Een beter voorbeeld van ‘het geheel is meer dan de som van de delen’ is namelijk zelden vertoond.