Fanny en Alexander

Datum
01-03-1983
Auteur
Regie
Ingmar Bergman
Te zien vanaf
17-12-2026
Land
Zweden, 1982

Fanny & Alexander

Nog één keer schittert de oude meester. In een drie uur en tien minuten durende film toont Ingmar Bergman nog een keer zijn kunnen. Fanny en Alexander is het verhaal van een grote familie in een middelgrote Zweedse stad aan het begin van de twintigste eeuw. De centrale figuren in de film zijn twee kinderen, Fanny en Alexander, hun moeder en hun grootmoeder.

Helena Ekdahl, de grootmoeder, heeft de touwtjes stevig in handen. Ze heeft drie zoons: Oscar, de directeur van de plaatselijke schouwburg, Gustav Adolf, restauranteigenaar en zakenman, en Carl, professor en stevig aan de drank. En dan zijn er natuurlijk nog de kinderen, waaronder die van Oscar en z’n vrouw Emilie: Fanny en Alexander.

Als Oscar plotseling overlijdt, trouwt Emilie met de plaatselijke bisschop en verhuizen de kinderen en Emilie naar de residentie van de kerkheer. Tussen Alexander en de bisschop botert het echter niet erg en uiteindelijk loopt het conflict uit op een openlijke confrontatie als Fanny en Alexander worden ‘gestolen’ door een oude vriend van grootmoeder Helena Ekdahl. De bisschop eist dat de kinderen worden teruggebracht, als dat niet gebeurt zal hij een scheiding van Emilie weigeren. Op dat moment wordt het tijd voor de deus ex machina: de bisschop komt om bij een brand. Emilie en de kinderen verhuizen weer naar huize Ekdahl en de familie is weer herenigd en gelukkig.

“In Fanny en Alexander komen geen dieperliggende problemen aan de orde, maar dat wil bepaald niet zeggen dat
het hier sprake is van een oppervlakkige familie-feuilleton”, aldus het toonaangevende filmblad Variety.

Bergman zelf verklaarde in een interview dat hij niet van plan is nog meer langere speelfilms te maken. “Ik heb er nog nooit zoveel plezier in gehad en nog nooit zo hard gewerkt. Fanny en Alexander is voor mij het sluitstuk van mijn leven als filmmaker.” Bergman’s afscheidscadeau? We zullen zien.