DON (Arend Steenbergen)

Het schoolplein als jungle

  • Datum 04-11-2010
  • Auteur
  • Gerelateerde Films Don [Arend Steenbergen]
  • Regie
    Arend Steenbergen
    Te zien vanaf
    01-01-2005
    Land
    Nederland
  • Deel dit artikel

Don is een eigentijdse, dynamische tienerfilm over grootspraak, intimidatie en agressie.

Als de jonge Don (Clemens Levert) door zijn ouders van een kakschool wordt gehaald en wordt geplaatst op een ‘zwarte’ school komt hij terecht in de jungle van het schoolplein waar het er een stuk ruiger aan toe gaat dan hij gewend is. Het is nog niet makkelijk om geaccepteerd te worden door zijn schoolgenoten, laat staan om samen het voetbaltoernooi te winnen. Op school zijn de verhoudingen snel duidelijk — wie hoort erbij en wie niet. Regisseur en scenarist Arend Steenbergen (Temmink, 1998) houdt het daarom ook eenvoudig. Dialogen zijn to-the-point, het verhaal is niet bijzonder verrassend en de personages zijn zwart-wit. De bekende tienerperikelen passeren de revue: de nieuweling die zichzelf moet bewijzen, de ouders die niet snappen wat er aan de hand is en ontluikende seksualiteit. Het geheel wordt zo eigentijds gepresenteerd dat het vooral de doelgroep zal aanspreken: jonge tieners tussen de tien en vijftien jaar.
Op het schoolplein wordt tussen de jongens en meisjes al rappend gebattled en de klasgenoten praten meer over wanneer ze ‘het’ gaan doen dan dat er zoiets als lesstof ter sprake komt. Alles wordt ondersteund door een vlotte hiphop sound. Dezelfde indruk van jeugdcultuur krijg je van een avondje clips kijken op TMF. Voorzichtig wordt ook nog de allochtonenproblematiek aangestipt: Milo’s broer is wellicht ‘vermist’ en hun Kroatische vader spreekt nauwelijks Nederlands. Zo’n subplot zou interessant zijn als de film zou handelen over de problemen op een ‘zwarte’ school, nu is het slechts een plotmechanisme. Maar vergeleken met Don lijken de jeugdfilms van Ben Sombogaart (Abeltje, 1998 en Pluk van de Petteflet, 2004) een stuk onschuldiger. Daarin wordt een magische kinderwereld voorgeschoteld. In Don is het schoolplein een oerwoud waarin grootspraak, intimidatie en agressie aan de orde van de dag zijn. Geen wonder dat er niemand meer tijd heeft om te leren spellen.

Idyllisch
Het voetbalveld is de plek waar alle onenigheid wordt opgelost. Om een kans te hebben om te winnen moeten de klasgenoten immers als team samenwerken. Konden de verschillen tussen de leerlingen van uiteenlopende klassen en afkomst altijd maar zo idyllisch door sport worden opgelost. Cameraman Lennert Hillege brengt de wedstrijden met snelle shots in beeld. Zo nu en dan wordt het beeld bij een doelpunt vertraagd voor het dramatisch effect. Wat opvalt bij de wedstrijdscènes is het overheersende kleurenpalet dat voornamelijk bestaat uit fel groen en rood. Hillege hanteert de hele film een beweeglijke camera. Ieder shot bevat een subtiele rijder of is vanuit de hand gedraaid. Deze vloeiende lijn geeft de film zijn dynamiek. De eigentijdse elementen en de stijl van Don zorgen ervoor dat de eerder genoemde clichés op een effectieve manier worden verpakt. Het levert een onderhoudende maar wat oppervlakkige film op die vooral voor de beoogde doelgroep interessant zal zijn.

Michael Minneboo