Did You Wonder Who Fired the Gun?

‘Zeg hun naam’

  • Datum 18-12-2018
  • Auteur Ronald Rovers
  • Gerelateerde Films Did You Wonder Who Fired the Gun?
  • Regie
    Travis Wilkerson
    Te zien vanaf
    01-01-1970
    Land
    Verenigde Staten, 2017
  • Deel dit artikel

Documentairemaker Travis Wilkerson gaat terug naar Alabama waar zijn grootvader in 1946 een zwarte man vermoordde en nooit veroordeeld werd.

Het verleden is geen plek waar onderdrukkers graag verblijven. Dus als documentairemaker Travis Wilkerson teruggaat naar Dothan, Alabama om uit te zoeken wat er al die jaren geleden is gebeurd toen zijn grootvader S. E. Branch een zwarte man vermoordde, wordt er vooral veel verzwegen. In zeker opzicht probeert Wilkerson dichter bij de waarheid te komen. In een ander opzicht is het precies de onmogelijkheid daarvan die de film wil laten zien.

Maar niet alleen dat. De winkel waar de moord plaatshad, de achterafweggetjes en de verlaten huizen, eigenlijk alles wat Wilkerson voor de camera haalt, ademt een verleden dat niet gezien wil worden. Niet benoemd wil worden. Hij rijdt traag door het landschap terwijl zijn sonore stem over gesprekken met getuigen vertelt. Het is een schuldig landschap, voel je. Heel soms haalt hij iemand voor de camera.

Kent u een plek waar je voelt dat er iets ernstigs is gebeurd, vraag hij. Hij voelt het in de winkel van zijn grootvader. Hij is deel van deze geschiedenis. Een witte familie, een zwarte familie, allebei wonen in Alabama, klinkt het herhaaldelijk. De een van de moordenaar. De ander van de vermoorde. De een heeft een keurig graf, de ander een naamloos graf. De een heeft een geschiedenis, met foto’s en herinneringen en home-­movies, de ander is uit de geschiedenis gewist. “Dat is een vrij bondige definitie van racisme”, zegt Wilkerson. Bill Spann, heette het slachtoffer. Zeg zijn naam, verschijnt in beeld. Zeg zijn naam. Wilkerson verbindt die wrede geschiedenis met recente racistische moorden. Treyvon Martin. Zeg zijn naam. Eric Garner. Zeg zijn naam.

Wat duidelijk wordt uit de flarden informatie die Wilkerson weet op te diepen, is dat zijn grootvader een kwaadaardige man was. Agressief, misogyn, door en door racistisch. Maar de kracht van deze intense en persoonlijke zoektocht schuilt in wat op de achtergrond zichtbaar wordt: het systemische racisme, het verzwijgen daarvan, de onopgeloste moorden, de pijn en de woede die in dit landschap verborgen liggen, een landschap waar witte mannen konden doen wat ze wilden en ermee wegkwamen. Ook S.E. Branch is nooit veroordeeld. Ook niet voor de andere moorden die hij pleegde.