Concrete Cowboy

Het paard in de porseleinkast

  • Datum 06-04-2021
  • Auteur Alexander Zwart
  • Thema Thuiskijken
  • Gerelateerde Films Concrete Cowboy
  • Regie
    Ricky Staub | Met | | Distributie Netflix | Vanaf 2 april te zien op Netflix
    Te zien vanaf
    02-04-2021
    Land
    Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, 2020
  • Deel dit artikel

Concrete Cowboy

Van ontspoorde jeugd tot segregatie en gentrificatie, Concrete Cowboy heeft net te veel stof om handen om alles goed te kunnen behandelen. De belangrijkste verdienste van deze film over zwarte stedelijke cowboys is dat het de geschiedschrijving terugfluit.

Denk aan een cowboy en je ziet een Amerikaanse, ruige, blanke man voor je. Mede dankzij dit door decennia aan westerns geschapen beeld, moesten velen even achter hun oren krabben toen de jonge zwarte rapper Lil Nas X twee jaar geleden zijn op country geënte hitsingle ‘Old Town Road’ uitbracht. Hij was onderdeel van een kleine trend: diverse jonge, zwarte artiesten leken zich die blanke cowboycultuur toe te eigenen. Maar hoe wit is die cultuur eigenlijk echt?

Dat de waarheid rond cowboys veel zwarter is dan gedacht, ontdekte kinderboekenauteur Greg Neri toen hem in 2005 een fotoreportage in Life Magazine onder ogen kwam. Het artikel ontkrachtte meerdere stereotypen en toonde jonge zwarte, stedelijke cowboys uit Philadelphia die op hun paarden door de straten reden. Een traditie die ruim honderd jaar terugging en Neri inspireerde tot zijn in 2011 uitgekomen boek Ghetto Cowboy, nu verfilmd door debuterend speelfilmregisseur Ricky Staub als Concrete Cowboy.

Als je weet dat Staub een roman verfilmde die is gericht op tien- tot veertenjarigen, vallen veel elementen van zijn film op hun plaats. Concrete Cowboy heeft de zachte romantiek en retoriek, de heroïsche blik en het weemoedige waarmee jeugdliteratuur zijn jonge lezers vaak op reis neemt. Probleemtiener Cole (Caleb McLaughlin, bekend van Stranger Things) wordt na zijn zoveelste aanvaring op school door zijn moeder vanuit Detroit zo’n duizend kilometer verderop ondergebracht bij zijn urban cowboy vader Harp (Idris Elba, tevens een van de producenten). Zo komt de jongen niet alleen terecht bij een vader die hij amper kent, maar ook in een cultuur waar hij niets van weet.

Hoogtepunt in de film vormt een kampvuurgesprek van meerdere zwarte stadscowboys waarin het paard in de porseleinkast openlijk wordt benoemd. Na een lange dag praten ze over hoe de geschiedenis is witgewassen. Over hoe  John Wayne door Hollywood letterlijk op het paard werd gehesen als de prototypische westernheld, terwijl in werkelijkheid minstens een kwart van de cowboys zwart was. Over hoe zelfs de inspiratiebron voor de iconische cowboylegende The Longe Ranger in het echt een donkere huidskleur had. De term ‘cowboy’ begon nota bene als een denigrerende benaming voor de zwarte slaven die zich op Texaanse ranches met de veestapel bemoeiden. Het is een gesprek over hoe de media alles vertekende, maar ook over de parallel die zwarte cowboys in tegenstelling tot blanken al lang inzagen: een paard moet niet gedomineerd worden, maar liefde krijgen.

Deze mooie intenties en verklaringen, en ook het lovenswaardige casten van echte urban street riders in prominente (bij)rollen, verhullen helaas niet dat Concrete Cowboy te veel hooi op zijn vork neemt. In het gegeven waar de film op gebaseerd is spelen vele verschillende thema’s een rol, maar dat die ook allemaal in de film een plekje moeten krijgen doet het vaak aanvoelen als een sociaal betrokken allegaartje. Dat simpele gesprek rond het kampvuur duidt de gevoeligheden nog het beste: hoe segregatie, gentrificatie, paardenliefde en het witwassen van cowboys samenvallen. Gewoon in een terloops gesprek. Op dat moment is Concrete Cowboy op zijn interessantst. Tell it like it is.


Concrete Cowboy is nu te zien op Netflix.