Webfilm: Oscar-genomineerde Lessmore

  • Datum 28-01-2012
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Een weemoedige ode aan het gedrukte boek, inclusief vooruitstrevende multimediale boek-app: dat is deze zwijgende Wizard of Oz-pastiche, waarin boeken letterlijk tot leven komen.

Met drievoudig winnaar Pixar (La Luna) als voornaamste concurrent, lijkt The Fantastic Flying Books of Mr. Morris Lessmore weinig kans te maken op de Oscar voor beste korte animatie. Maar schijn bedriegt. William Joyce, van oorsprong kinderboekenschrijver, bedacht namelijk personages voor de Pixar-hits Toy Story en A Bug’s Life. En belangrijker: zijn nostalgische hommage aan het papieren boek sluit naadloos aan op het dominante retro-gevoel van de grote Oscar-favorieten van dit jaar, Hugo en The Artist.

Het voelt een beetje bevreemdend, dat er in een film over de liefde voor taal en literatuur geen woord wordt gesproken. Op de Vimeo-pagina waar Lessmore daags voor de bekendmaking — met vooruitziende blik? — werd geüpload, staat te lezen dat Joyce en co-regisseur Brandon Oldenburg zich lieten inspireren door Buster Keaton. Maar de dromerige, zoetgevooisde score verwijst evengoed naar musical The Wizard of Oz.

Het dwarrelende verhaallijntje speelt nog nadrukkelijker leentjebuur bij die hondsbrave kerstklassieker in Technicolor. Een orkaan sleurt het deftige heertje Morris naar een magische fantasiewereld, waar boeken als vlinders door de lucht fladderen. Ze leiden letterlijk hun eigen leven: van de ene in de andere boekenkast buitelend, over pianotoetsen trippelend, hand in hand walsend. Morris moet zijn vriendjes zelfs voederen en genezen op de operatietafel — met plakband. Boeken hebben, net als mensen, voelsprieten en een kloppend hart.

Is Lessmore een van melancholie doordrenkt eerbetoon aan het laatste medium dat door de digitalisering dreigt te worden opgeslokt? Enerzijds wel. Het boek is de basis van alles: we duiken Lessmore in door een boekvenster, terwijl Humpty Dumpty in beweging komt door de bladzijden razendsnel om te slaan — de techniek van de eerste animatiefilms. Maar Joyce laat daarmee ook zien hoezeer media onderling verbonden zijn. De evolutie van het papieren boek mondt logisch uit in zijn digitale tegenhanger, die een meer dynamische vorm heeft — en in zekere zin nog levender is.

Dat maakt Lessmore juist weer hypermodern. Joyce besloot niet voor niets om een app te ontwikkelen, die zijn studio Moonbot de kwalificatie ‘Pixar van het iPad tijdperk’ opleverde. Het is geen animatiefilm en geen kinderboek en tegelijkertijd is het dat allebei wel. Met een smetje: het geschreven verhaaltje expliciteert zaken die in de film zo mooi impliciet blijven. Meestal is het omgekeerde het geval: dan leggen beelden uit wat tussen de regels geschreven staat. Maar ja, de elegant vormgegeven app is dan ook een ‘verboeking’ — al is het de vraag of je zulke termen in het multimedia-tijdperk, waarin media een grote orgie met elkaar beleven, nog kunt gebruiken.

Niels Bakker

De Oscar-genomineerden voor korte animatie van de National Film Board of Canada zijn ook online te bekijken: Dimanche en Wild Life.