Telefilm 2015: Michiel ten Horn

  • Datum 20-02-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Aanmodderfakker

‘Deurwaarders in film en aan de deur’

De Filmkrant interviewt de regisseurs van de Telefilms. Als laatste Michiel ten Horn over Aanmodderfakker, die werd bekroond drie Gouden Kalveren op het afgelopen Nederlands Film Festival. "Het verschil tussen mij en de hoofdpersoon is dat hij zich actief verzet tegen opgroeien. Dat doe ik niet. Ik wil best volwassen worden."

De eeuwige student Thijs (Gijs Naber) kijkt wel link uit om te worden als zijn omgeving: alle mannen zijn slappe zakken en alle vrouwen hysterische bemoeiallen. Waarom wilde je een slackerfilm maken? Het moest een alternatieve romcom worden, maar daar zijn we steeds verder vanaf geraakt. Er is in Nederland een vloedgolf aan matige romantische komedies. Bros’ Before Ho’s was een uitzondering. Steffen [Haars — LvZ] en Flip [van der Kuil — LvZ] horen tot de weinige Nederlandse auteursregisseurs. Ze spelen niet in op het publiek. Ze maken voor zichzelf en alleen zo kan iets goed worden.

Een alternatieve romcom, zeg je. Jij wilt je dus eveneens afzetten tegen de verwachtingen van het publiek. Je moet willen verassen of vernieuwen. Afzetten is wat sterk uitgedrukt. Al ben ik wel bezig met een verhaal in Limburg en dat wordt geen klassieke misdaadfilm. Het is een komedie in het criminele circuit, waarbij de nadruk zal liggen op het persoonlijke drama. Deze man is in de herfst van zijn leven. Hij komt net uit de bak en zijn plek in de pikorde van het criminele milieu is hij kwijt.

Michiel ten Horn (portret Brian Ent).

Eva in De ontmaagding van Eva van End, leraar Bernd in je korte film Vingers en nu Thijs; het zijn allemaal een beetje losers. Waarom? Zo zie ik ze niet. Thijs is er aanvankelijk van overtuigd dat hij lekker bezig is. Hij is in zijn ogen niet zo dom als zijn zus of vrienden, die genoegen nemen met een burgerlijk leventje. Pas geleidelijk gaat zijn beeld over zichzelf verschuiven. Hij ziet in dat zijn levenskeuze niet het alternatief is. Ik herken mezelf en mijn vrienden in hem. Ik was op den duur een scène aan het herschrijven over een deurwaarder die bij Thijs aanbelde. Juist op dat moment stond er ook een bij mij op de stoep. Een kleinigheid, hoor, maar dan klopt het echte leven wel even bij je aan.

De ambitieuze, zestienjarige Liza zet Thijs op scherp. In je vorige films speelt de seksuele ontwikkeling van pubermeisjes ook een belangrijke rol. Wat interesseert je daaraan? Nou, pubers an sich. Het is een fascinatie die ik met Anne [Barnhoorn, scenarist — LvZ] deel. Grappig dat juist dit thema opeens actueel is. Recent las ik dat sommige leraren niet weten hoe ze moeten reageren op de korte rokjes van hun leerlingen. Er zijn discussies over of hedendaagse jongeren verder zijn in hun seksuele ontwikkeling dan vroeger. Dat denk ik niet. Drugs of porno maken je nog niet volwassen. De informatie die voor het oprapen ligt, maakt ze misschien zelfs bedachtzamer en voorzichtiger. Bij mijn eigen tienerjaren voel ik een zeker sentiment, omdat de jaren negentig inspirerend zijn. De onschuld van toen is verdwenen en ondertussen werd er wel al een heleboel aangekondigd. De economische crisis, terrorisme, de moderne technologieën; dat hing al in de lucht. Ik ontwikkel momenteel een project dat zich afspeelt in de jaren negentig, over drie puberjongens in een subtropisch zwemparadijs. Je kunt erover vertellen met een vleugje vrees voor wat er komen zal.

Je bent afgestudeerd op animatie. Kijk je met die blik naar je live-actionfilms? Ik werk zo secuur als bij een animatiefilm. Striptekenen is decouperen. Wanneer iemand lacht en op zijn been slaat, teken ik dat stap voor stap uit. Net zo bepaal ik de vormgeving en cameravoering voor mijn films aan de tekentafel. Ik weet precies hoe de shots eruit zullen gaan zien en bouw de tekeningen zo goed als het gaat na. Daarom is er weinig ruimte voor improvisatie. Ik regisseer vanuit een coherente visie en alles moet daarbinnen passen. Die stilering helpt het publiek de groteske humor en vertelling te pikken. Ik moet zorgen dat het geen toneelstukje of sketch wordt.

Je wordt regelmatig met vergeleken Wes Anderson. Wat vind je daarvan? Ja, en met Alex van Warmerdam. Ik snap het en vind ze goed, maar hun films zijn anders dan de mijne. Ik wil dat het verhaal en de personages invoelbaar blijven en bij allebei mis ik dat soms. Anderson gebruikt de vormgeving van theater. Mijn films zijn eerder stripboeken of tekenfilms. Inspiratie haal ik uit de graphic novels van Chris Ware of maffe animaties uit de jaren negentig, zoals Ren & Stimpy en Duckman. Idioot zijn ze. Ze gaan veel verder dan Disney en Warner. Ik maak nog steeds animatie. Ik werk onder andere aan een serie over een stadsjunk. Vieze Freddy van de rapgroep De Jeugd van Tegenwoordig spreekt alle stemmen in.

Laura van Zuylen

Aanmodderfakker wordt op 21 februari om 20:00 uitgezonden op NPO3.