Filosoof Zizek speelt voor Leonardo DiCaprio

  • Datum 08-10-2013
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Titanic

Popfilosoof Slavoj Zizek poseert als Leonardo DiCaprio in filmessay The Perverts Guide to Ideology, dat in het kader van het Impakt-programma langs de filmtheaters toert.

Hij is hier al dood, Leonardo DiCaprio’s Jack in de superromantische rampenfilm Titanic (1997) van James Cameron. Maar het lijkt of hij slaapt. IJskristallen hebben zich tussen zijn natte haren gevlochten. Zijn ene hand is aan het vlot vastgevroren, de andere is nog warm onder de wangen van Kate Winsletts Rose die in de vrieskou ook bijna het bewustzijn heeft verloren. Twee gezichten bevroren in de tijd. Ze zijn letterlijk blauw van de kou, al koos regisseur Cameron dat extreme blauw vooral om de nacht en het koude water van de Atlantische Oceaan minder zwart en angstaanjagend te maken. Hij gaf de tragedie het gezicht van een droom uit zilveren filigraan. Spookachtig mooi.
Jack en Rose zijn het grootste liefdespaar van de moderne filmgeschiedenis. In deze scène zijn ze even mythisch als Romeo en Julia. Verenigd in de dood. Maar dan ontwaakt Rose. "Ik zal je nooit laten gaan", zegt ze, terwijl ze Jacks vingers zachtjes losmaakt van het vlot. Hij is ballast en zij moet overleven.

In het soms onbedoeld ironische The Perverts Guide to Ideology (2012) van Sophie Fiennes ligt de Sloveense popfilosoof Slavoj Zizek ook in een watertank op een filmset, alsof Jack alsnog in New York is aangekomen en veertig jaar ouder is geworden en beslist niet knapper. Volgens Zizek is Titanic een perverse film omdat hij de catastrofe van de scheepsramp gebruikt om de illusie van de eeuwige liefde in stand te houden. Het gezicht van Leonardo DiCaprio omschrijft hij als de "bevroren grimas van een excessief plezier in pijn." Zizek heeft vast gelijk. Maar als je DiCaprio’s engelentrekken ziet, geloof je liever in de mythe. Jack is niet dood. Hij leeft voort op de bodem van de zee. Van onze hoop.

Dana Linssen

The Perverts Guide to Ideology is van 10 t/m 16 oktober te zien in De Balie, Amsterdam en van 10 t/m 15 oktober in ’t Hoogt, Utrecht. Voor meer speeldata: impakt.nl