Take 5: Nick Schenk Clint-scenarist

Het is een Amerikaanse filmdroom. Je eerste scenario schrijven terwijl je een baantje hebt in de plaatselijke drankhandel. Nick Schenk (1965) deed het. En Clint Eastwood verfilmde gran torino zonder er een letter aan te veranderen. We belden met Schenk in Los Angeles.

1 Schrijven voor Clint, hoe doe je dat?
Puur geluk en stom doorzettingsvermogen. Ik heb het script geschreven in een bar in Minneapolis, terwijl ik in de plaatselijke drankhandel werkte. Daar ontmoette ik de oorlogsveteranen die hun dagelijkse portie ‘medicijn’ kwamen halen op wie ik de film zou baseren. Via via kwam het toen in Hollywood terecht. Maar ondertussen raadde iedereen het me af. Walt Kowalski is een racist en een mensenhater. Hij is bepaald geen Dirty Harry. Hij is als de Ford Gran Torino 1972 die hij in zijn garage koestert: ongelikt, luid, heftig. Een film met een chagrijnige, niet heroïsche oorlogsveteraan in de hoofdrol die op eigen houtje orde op zaken stelt in zijn verloederde buurt zou niet ‘bankable’ en niet ‘marketable’ zijn. Wat Walt doet, en wat hem voor Clint zo ‘out of character’ en interessant maakte om te spelen, is dat hij gewend is om dat door middel van typisch Amerikaanse eigenrichting op te lossen, maar dan iets onverwachts doet en een offer brengt. Maar verder was ik gewoon te dom en te koppig om het op te geven — en uiteindelijk verfilmde Clint Eastwood het zonder er een letter aan te veranderen.

2 Echt?
Nou, hij verplaatste de locatie van Minneapolis naar Detroit, het hart van de auto-industrie, omdat dat beter bij Walt Kowalski zou passen die zijn hele leven in een autofabriek heeft gewerkt en nu nog steeds geobsedeerd is door die Gran Torino. Maar verder is het één op één verfilmd.

3 Toch zullen de meeste mensen gran torino vooral als een echte Clint-film zien.
Dat is dan maar zo. Walt Kowalsi zit in elke scène. gran torino is een typische karakterfilm. Dat karakter is evenveel van de schrijver als van de acteur. Maar als Clint er niks in had gezien, was de film nooit gemaakt.

4 Waarom koos u voor Hmong-immigranten als buren van Walt?
Minneapolis heeft de grootste Hmong-gemeenschap van de Verenigde Staten. Zij zijn de vergeten bondgenoten. Ze vochten aan Amerikaanse zijde mee in de oorlog in Korea.

5 Een belangrijk thema in gran torino is de Amerikaanse multiculturele samenleving.
Wat mij interesseerde is dat je al die oude immigranten hebt, Walt is een Pool, zijn kapper Italiaan, en de nieuwe, de Aziaten en de Latino’s die allemaal op een paar tientallen vierkante meters bij elkaar wonen en tegen elkaar roepen: "Donder op uit m’n buurt." Wiens buurt? Aan de ene kant is Amerika een succesvolle ‘melting pot’, daar ben ik heel optimistisch over, aan de andere kant vecht iedereen elkaar in die getto’s en traditionele arbeidersbuurten de tent uit. Bij de Hmong speelde ook dat, toen ze naar de VS kwamen, de mannen hun gezag verloren. Ze voelden zich gediscrimineerd en konden hun zonen geen gevoel voor eigenwaarde bijbrengen. Straatbendes gaven ze dat wel. Dus gingen ze in ‘gangs’. Walts buurmeisje Sue zegt het zo: "Onze jongens gaan naar de gevangenis, de meisjes gaan naar school."

Dana Linssen