Fernando Eimbcke over Club Sándwich

Mama met de zonnebrandcrème

  • Datum 03-07-2014
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Fernando Eimbcke

Fernando Eimbckes Club Sándwich begon als een verhaal over een jongen die volwassen wordt, maar draait uit­eindelijk evenzeer om z’n moeder. "Het is een coming-of-age-verhaal over een vrouw van in de dertig!"

Door Joost Broeren

"Het uitgangspunt van de film was één moment, dat ik kant en klaar voor ogen had", steekt Fernando Eimbcke direct van wal op het afgelopen IFFR. De energieke Mexicaanse regisseur heeft al een flinke rits interviews over zijn derde film Club Sándwich achter de rug als ik bij hem aanschuif, maar is onvermoeibaar in zijn enthousiasme.
Over dat ene moment dus, bijvoorbeeld. "Een jongen wordt wakker na een natte droom, terwijl hij met zijn moeder op één kamer slaapt. Dat was het begin. In eerste instantie zou het een coming-of-age-verhaal worden over die jongen, maar gaandeweg merkte ik dat ik meer interesse in de moeder had. Ik heb het altijd moeilijk gevonden om over volwassenen te schrijven; mijn eerdere films Duck Season en Lake Tahoe spelen zich allebei in een soort Charlie Brown-wereld af, zonder volwassenen. Maar nu raakte ik gefascineerd door die moeder. De jongen is nog altijd heel belangrijk, maar het conflict zit bij de moeder."

Maar eigenlijk is ook zij nog niet echt een volwassene. "Precies, ze gedraagt zich als een tiener! Toen ik het voltooide script van begin tot eind las, zag ik dat het een coming-of-age-verhaal over een vrouw van in de dertig was geworden. Aan het begin van de film gedragen moeder en zoon zich als leeftijdsgenoten: ze ouwehoeren over muziek, gaan samen naar concerten, enzovoorts. Dat is misschien niet helemaal natuurlijk, maar het gebeurt tegenwoordig heel vaak."

Die relatie, en hoe die langzaam verschuift, schetst u in heel subtiele momenten, bijna tussen de regels door. "Ik zag hun relatie altijd als niet echt aanrakerig. Dus het zit juist in de details, die maken zichtbaar dat ze al een flinke tijd op deze manier samen zijn. En dat dit voor de tienerjongen steeds moeilijker wordt."

Daarmee opent u ook de film: de moeder smeert de zoon in met zonnebrandcrème, een intieme maar ook praktische handeling, en vervolgens… "…gaan ze meteen uit elkaar. Precies, omdat de jongen er weerstand tegen begint te ontwikkelen. De rituelen die eerst heel gewoon waren, beginnen nu ongemakkelijk te worden. Die spanning zocht ik. Zoals de zoon ook steeds terugkomt op de rode bikini die zijn moeder vroeger droeg, terwijl ze nu iets nieuws aan wil. Alles leidt terug naar hun verleden, zonder dat ik het uit hoef te leggen."

Hoeveel ruimte was er voor de acteurs om die details in te vullen? "Veel, heel veel. We hebben het scenario één keer met zijn allen gelezen en er een tijd over gepraat, en dat was het. Tijdens het draaien las ik voor de opnames snel terug wat de scène ook alweer inhield, en gaf ik de acteurs aan waar het heen moest, maar zij hebben het scenario nooit meer gelezen. Ze konden doen wat ze wilden. We hebben ook nooit gerepeteerd voordat we op de set stonden. De voorbereiding lag op een heel ander vlak. Ik heb María (Renée Prudencio, de moeder) en Lucio (Giménez Cacho, de zoon) samen op pad gestuurd, naar concerten en zo. Ik vroeg Lucio: wat zou je met je ‘moeder’ willen doen, wat wil je over haar te weten komen? Hij stelde voor dat zij hem leerde autorijden. Zo hebben ze een heel hechte band opgebouwd."

Die vrijheid voor de acteurs lijkt te botsen met de rigide visuele stijl van de film, met veel lang aangehouden, statische shots. "Daar zit hem voor mij juist de balans. Ik zei tegen ze: ‘Dit is het kader, dus je moet dáár blijven zitten en mag alleen díé kant op bewegen. Maar doe wat je wil!’ Dat lijkt een tegenstelling, maar het werkt. Ze zijn vrij in de dialogen, maar niet in hun bewegingen. Die controleer ik juist heel sterk."

Omdat de bewegingen belangrijker zijn dan de dialogen? "Absoluut, de dialogen kunnen me niets schelen. Het gaat me om het ritme van de scènes. De acteurs noemen me de ‘mississippi-regisseur’, omdat ik constant sta te tellen: één-mississippi, twee-mississippi, drie-mississippi…"

Wat zocht u in het ritme? "Het is iets intuïtiefs. Soms kostte het drie uur repeteren voordat we het precies goed hadden: ‘Probeer het eens met vijf mississippi’s. Nee, dat is het niet. Nu met acht mississippi’s.’ En dat gaat zo door in de montageruimte, de plek waar ik het liefst ben. Dat is waar je de film vindt: je ziet alles terug, haat wat je gedaan hebt, ontdekt mooie andere dingen. Ik kan het niet echt uitleggen, maar het draait erom dat alles dezelfde toon heeft. Dat is wat een regisseur doet: de toon van de film bewaken, van de eerste tot de laatste scène. Dat is de essentie. En toch kan ik niet verwoorden wat de toon van deze film precies is!"

Misschien is dat omdat die toon juist zit in het visuele: in de keuze voor deze acteurs, voor deze specifieke locatie? "Het heeft me een jaar gekost om de acteurs te vinden. Mijn casting director klaagde dat ik niet wist wat ik wilde, en dat was ook zo: ik wilde verrast worden. Ik wist wie de personages waren, waar de film over ging, maar ik wilde door de acteurs verrast worden en de film daarop aanpassen. Net zo goed zochten we maanden naar de locatie. Het lijkt een dertien-in-een-dozijnplek, en dat moet ook, maar het bleek verdomd lastig om exact het juist hotel te vinden. Het moest leeg zijn, niet alleen vanwege de sfeer, maar ook omdat we alles wilden veranderen. We hebben het hele hotel opnieuw geverfd, in veel vlakkere kleuren. De eigenaar vond het veel te depressief, dus toen we vertrokken moesten we alles weer in de originele staat terugbrengen!"

World Cinema Amsterdam
Van 14 tot 24 augustus vindt alweer de vijfde editie van het World Cinema Amsterdam-festival plaats, the place to be voor liefhebbers van de betere wereldcinema. Met een hele reeks voorpremières en prijswinnaars direct van de filmfestivals van Berlijn en Cannes, trapt het festival het nieuwe culturele seizoen af. Met onder andere: de Turkse Gouden Palm-winnaar Winter Sleep waarin een schrijver zijn leven overdenkt in de Anatolische bergen en ondertussen de wereld om hem heen aan corruptie en goede intenties ten onder ziet gaan, een focus op de cinema van Kazachstan en Uruguay, en openluchtvoorstellingen in het Vondelpark Openluchttheater en op het Marie Heinekenplein.
Voor meer informatie worldcinemaamsterdam.nl

2 voor 1 lezersactie
Lezers van de Filmkrant kunnen met korting naar drie films uit de selectie van het World Cinema Amsterdam. Op vertoning van deze bon krijgt u twee kaartjes voor de prijs van één voor de films Club Sándwich, een verrukkelijk droogkomisch coming-of-age-verhaal waarin het nu eens draait om de moeder van een puberzoon die volwassen moet worden, de Kazachse thriller Harmony Lessons en de bijzondere documentaire Sepideh.
de filmkrant tipt op twitter: @worldcinemaamsterdam
Voor meer informatie en reserveringen worldcinemaamsterdam.nl/020 662 34 88