Dagur Kári over Virgin Mountain

Stille mannen

  • Datum 11-11-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Dagur Kári keerde voor zijn nieuwe film weer terug naar IJsland, waar hij ook zijn debuutfilm Nói albinói filmde. Virgin Mountain draait om een 43-jarige man die in zijn kindertijd is blijven hangen. ‘Ik vind humor makkelijker dan drama, maar alleen humor is niet genoeg.’

Door Boyd van Hoeij

Virgin Mountain is alweer de vierde speelfilm van Kári, die in Denemarken film studeerde (in IJsland is er geen filmschool). Het verhaal gaat over een atypische held: de zwaarlijvige, vrij stille Fúsi, die 43 jaar oud is maar nog steeds bij zijn moeder woont en nog graag met zijn speelgoedsoldaatjes speelt.
"Het allereerste gegeven was een verlangen om met Gunnar Jónsson, die de hoofdrol speelt, te werken," zegt de regisseur, die zelf ook een vrij stille man is, op het filmfestival van Karlovy Vary. "’Gussi’ is geen professionele acteur. Hij speelde vijftien jaar geleden een populaire sidekick in een televisiekomedie en ik dacht toen al dat hij veel meer in zijn mars had. Sindsdien droomde ik ervan om ooit een film te maken waarin hij de hoofdrol speelde."
Daarvoor heb je natuurlijk een personage met een verhaal nodig en dat vond Kári terwijl hij zich op een vliegveld zat te vervelen: "Ik zat op een vlucht te wachten en zag die kleine autootjes die ze gebruiken om de bagage naar de vliegtuigen te brengen. In mijn gedachten zette ik Gunnar op zo’n autootje en plotseling rolde er een personage met een verhaal uit. Virgin Mountain gaat over iemand die in zijn kindertijd is blijven hangen en het beeld van Gunnar op zo’n wagentje verbeeldde dat erg mooi. Hij heeft een normale, volwassen baan maar dat autootje ziet er natuurlijk uit als een speelgoedwagentje."

‘Ja’
De regisseur ontwikkelde de film zelfs specifiek voor Jónsson: "Ik kende Gunnar niet persoonlijk toen ik het scenario schreef en heb ‘m ook helemaal niet vooraf gecontacteerd. Achteraf gezien was dat natuurlijk stom van me, want ik had deze film nooit met iemand anders kunnen maken. Maar het is gelukkig goed afgelopen," zegt de regisseur, zachtjes lachend.
De regisseur is vol lof over zijn hoofdrolspeler: "Om eerlijk te zijn denk ik dat Gunnar een van de beste acteurs is waarmee ik ooit gewerkt heb. Mensen die weten dat hij nooit naar de toneelschool is gegaan, denken misschien dat dit personage heel dicht bij hemzelf ligt maar dat is absoluut niet het geval; ik heb het voor hem geschreven toen ik hem nog helemaal niet kende. Maar Gussi heeft zich het personage helemaal eigen gemaakt."
Op de vraag wat Jónsson zei toen hij uiteindelijk het scenario onder ogen kreeg komt Kári met een verrassend antwoord: "Hij zei ‘ja’, maar niet veel meer. Onze relatie is eigenlijk vanaf het begin heel erg stil geweest. Ik denk dat er een soort wederzijds begrip is, en dat is het. Op de een of andere manier voelde het niet goed om te proberen alles hardop te analyseren. Eigenlijk ken ik hem nu niet veel beter dan voordat ik de film maakte. Wat me opviel tijdens het draaien is hoe zeker hij was van zichzelf. Hij is technisch altijd perfect, vraagt nooit om feedback. Hij speelt de scène en verlaat daarna de set. Hij heeft nooit gevraagd of het goed was."

Golflengte
Met zijn band Slowblow schreef Kári ook de score. "Het allerleukste aan het maken van een film is het componeren van de muziek", zegt de regisseur hierover. "Muziek overstijgt alle rationele gedachten, je kunt alleen aanvoelen of het werkt of niet. Dat is fascinerend maar maakt het ook moeilijk, omdat je het niet echt kunt analyseren als het niet werkt. De grootste uitdaging was om alles in evenwicht te houden, niet alleen qua muziek maar in het algemeen. Normaal gesproken heb je een gebied waarin je je als verhalenverteller kunt bewegen, maar dat gebied was bij Virgin Mountain vrij klein. Als ik maar iets te veel deed dan was heel het verhaal uit balans maar als ik net iets te weinig deed dan leek het alsof er niets gebeurde."
Verrassend genoeg voor zo’n stille filmmaker is het beginpunt van elk verhaal voor Kári de humor: "Ik vind humor makkelijker dan drama, maar alleen humor is niet genoeg, dus daarna heb ik het tegenovergestelde ervan nodig om alles in balans te houden. Het moet een werkelijkheid opleveren die je wel herkent maar die tegelijkertijd op nét een andere golflengte opereert. Ik vind het zelf heerlijk om naar komedies te kijken, maar het zijn nooit verhalen die me bijblijven. En intellectuele filmhuisdrama’s zonder humor, zoals de films van Tarkovski, daar kan ik echt niets mee. Ik bewonder ze maar ze raken me niet; als er maar één goede grap in zou zitten dan zou dat voor mij die hele wereld kunnen ontsluiten maar nu blijf ik buiten zulke films staan. Ikzelf probeer altijd de mogelijkheid te creëren dat iemand lacht maar tegelijkertijd ook emotioneel geraakt wordt."