IFFR 2026: Big Talk A Queer Family Affair

De kunst van het acteren werd in de spotlights gezet tijdens een geanimeerd groepsgesprek met vier castleden uit de queer film Jimpa. Het gesprek krijgt een venijnig staartje.

Een gemêleerd publiek met veel jonge gezichten heeft zich in de Rotterdams Doelen verzameld voor een middag die in het teken staat van de viering van de diversiteit van de lgbtqi+ gemeenschap. De aanleiding is Jimpa, de nieuwste speelfilm van Sophie Hyde, die in 2022 furore maakte met het Emma Thompson-vehikel Good Luck to You, Leo Grande.

In Jimpa speelt John Lithgow het titelpersonage: een eigenzinnige Australiër die in de jaren zeventig uit de kast kwam, zijn gezin verliet en naar Amsterdam verhuisde om te strijden voor homorechten. Inmiddels is hij op leeftijd en tijdens een bezoek aan Amsterdam van zijn dochter Hannah (Olivia Colman), die een film wil maken over haar vader, komen vragen op over hun verleden.

Ook Hannahs non-binaire tienerdochter Frances (gespeeld door Hyde’s eigen dochter Aud Mason-Hyde) is uit Australië meegereisd. Hen hoopt ook iets mee te krijgen van Jimpa’s ervaringen in de gay scene. In belangrijke bijrollen zijn daarnaast onder meer Romana Vrede (als Jimpa’s collega), Hans Kesting (als Jimpa’s vriend) en Zoë Love Smith (als Frances’ love interest) te zien.

Hyde neemt bij de Big Talk op IFFR als eerste zelf de microfoon in handen. Ze vertelt over haar vader, de inspiratie voor Jimpa, die ze omschrijft als “een excentrieke homoseksueel”, die toen zij tiener was hiv-positief bleek, maar uiteindelijk nog de geboorte van zijn kleindochter meemaakte.

Nadat gespreksleider Hanna van Vliet het panel heeft geïntroduceerd, dreigt het gesprek even te blijven steken in zelffelicitaties als de vier acteurs vooral beklemtonen hoe uitzonderlijk de sfeer wel niet was op de set en dat ze nu vrienden voor het leven zijn. Zo vond Lithgow het “geweldig” om in Amsterdam te werken met de Australische, volleding uit queer mensen samengestelde crew.

Gelukkig zoekt Van Vliet al snel de diepte op. Hans Kesting, die door Hyde werd gecast toen ze hem zag optreden in Adelaide, vertelt over het repetitieproces dat voorafging aan de opnames, waar “rijke en warme” verbindingen werden gesmeed. Bijvoorbeeld door een oefening waarbij Hyde een acteur de opdracht geeft om op een groot stuk papier te gaan liggen, waarna een collega de contouren van zijn lijf overtrekt. Het is een anekdote die wordt weerspiegeld in de openingsscène van film, waarin Colmans personage via een soortgelijke intieme oefening de leden van een acteergezelschap dichter bij elkaar probeert te brengen.

Tijdens die repetitieweek probeerde Hyde “een familie te smeden”, vertelt Lithgow. En op de set gaf ze de acteur af en toe citaten van haar vader, ter inspiratie. Ook gaf ze de acteurs geheime opdrachten. Zo moest Lithgow aan collega Kate Box iets bijzonders in de stad laten zien. Dat werd een ochtendvoorstelling in het Concertgebouw, waarbij de twee onder de indruk waren van Felix Klieser, de hoornspeler zonder armen, die het instrument met zijn voeten bespeelt. “Niemand bereidde ons hierop voor”, vertelt Lithgow met een glimlach.

Het wordt weer iets spannender als Kesting vertelt dat het onmogelijk is om te acteren zonder je eigen persoonlijkheid in te zetten. “Hoe ouder ik word, hoe meer ik van mezelf terugzie. En ik ben kalmer geworden.” Of als Lithgow vertelt over zijn grootste uitdaging in Jimpa: veinzen in een coma te liggen. “Daar lag ik dan, met Colman aan mijn zijde, terwijl een kleine traan over mijn wang biggelde.” De acteur was echt ontroerd tijdens het spelen van de scène: “Toen wist ik dat het ging werken.”

Lithgow – die afgelopen oktober tachtig werd – vertelt dat hij dankbaar is voor de rollen die hij de afgelopen vijf jaar speelde, zoals Winston Churchill in The Crown en een maniakale bewoner van een seniorenhuis in The Rule of Jenny Pen (2024). Ook is hij trots dat hij wijsgeer Albus Dumbledore speelt in de nieuwe HBO-serie Harry Potter. Het is voor sommige bezoekers van de Big Talk een pijnlijk onderwerp, aangezien J.K. Rowling, de bedenker van de Harry Potter-franchise, bekendstaat als extreem transfoob – terwijl deze middag, net als Jimpa, juist in het teken staat van inclusie en omarming.

Van Vliet wijst Lithgow op Rowlings reputatie, maar de acteur pareert dat met de goede intenties van de makers van de serie, die niets met de auteur te maken hebben. Ook noemt hij zichzelf, dankzij bijvoorbeeld zijn rol als trans vrouw in The World According to Garp (1982), “een boegbeeld voor genderfluïditeit”. Vrede neemt het voor hem op: moeten we het werk en de maker niet van elkaar scheiden? Maar Van Vliet merkt op dat de serie, of Rowling er nu aan meewerkt of niet, haar wél flink wat geld zal opleveren.

Aan het begin van de q&a merkt een non-binaire bezoeker op dat hen aangedaan is door Lithgows beslissing. Hen zegt dat Rowling een grote campagne voert om hun leven en dat van hun lotgenoten te ruïneren. Een andere non-binaire bezoeker brengt hier tegenin dat Lithgows verklaring volstaat. Buiten kijf staat dat de zaal verdeeld is.

Tussendoor stelt een andere bezoeker een gedurfde vraag van een hele andere orde. Hoe was het voor Lithgow om volledig naakt in beeld te zijn in Jimpa? “Ik heb veel naaktrollen gespeeld in het theater”, vertelt Lithgow – zo memoreert hij zijn Broadway-debuut in The Changing Room, een theaterstuk dat zich afspeelt in de kleedkamer van een rugbyteam. “Het kan heel impactvol zijn om een naakt lichaam te zien, aangrijpend. Zie ook de naaktscène aan het einde van Good Luck to You, Leo Grande, met Emma Thompson naakt voor de spiegel. Het was belangrijk voor Sophie [Hyde, OL], dus ging ik ervoor, ook al liggen mijn pornodagen al ver achter me. Het hoort simpelweg bij Jimpa, die trots is op zijn seksuele vrijheid.”

Jimpa draait vanaf 25 juni 2026 in de bioscoop.