Wij zijn 30: The Fronz

Daar is-ie weer. Als de nood hoog wordt en het lijden zwaar is The Fronz nooit ver weg. Een speciale jubileumcolumn van de enige echte Fronz, nee niet die neptwitteraar, maar nog steeds de outsider, de observer, kijkend van buiten naar binnen, horend tussen de woorden, lezend tussen de regels. Waar het gonst, is waar The Fronz fronst.

Was het eind vorige eeuw vooral de Nederlandse filmwereld zelf die zich van binnenuit leek uit te hollen, inmiddels dreigt een Tsunami de Nederlandse film van buitenaf te reduceren tot een primitieve entertainmentvorm die doet denken aan het fin de siècle van nóg een eeuw eerder. Gelukkig wordt die inhoudelijke vervlakking wel gesignaleerd; en zo heeft The Fronz een nieuwe heldin op filmjournalistenvlak. Herien Wensink signaleert in NRC Handelsblad terecht: ‘Nederlandse glamourfilms, daarover schreef ik laatst. Films als loft en de eetclub, met hun onwaarschijnlijke revue van mooie mensen, wier kapitale villa’s, gekkenhuizen en zelfs crematoria rechtstreeks uit VT Wonen lijken te komen.’ Het is maar een voorbeeld maar het is misschien wel exemplarisch: een film over Dik Trom gaat eigenlijk over de Hollywoodcultus van slank willen zijn. Het zegt dat dik zijn oké is, maar die boodschap wordt overgoten met een stylingsaus die het midden houdt tussen jaren vijftig retro en wel erg letterlijke stijlcitaten uit edward scissorhands en the cat in the hat. Origineel is anders.
En zo worden successen binnen de Nederlandse film tegenwoordig alom verward met kwaliteit. Als er bezoekers komen krijgt de film een Gouden of Platina handdruk en daardoor extra publiciteit, wat dus blijkbaar een garantie lijkt voor kwaliteit. new kids, leuk hoor, het succes is voorgekookt en goed ingekopt, maar om zo’n film nu uit te roepen tot ‘Beste Nederlandse Film’? Dat is trouwens iets wat ook het Nederlands Film Festival maar niet lijkt te willen snappen: ‘Beste Film’ is een producentenprijs, maar dat snapt het publiek niet en de buitenlandse filmpers weet dit ook niet. Dus daar krabt men zich al jaren achter de oren: "Wat die Hollanders als hun Beste Films beschouwen dat is gewoon te retarded voor woorden", hoor je ze denken.
Zo gaan middelmatige films de annalen in als toppers, en verandert er qua Hollandse cinematografie die internationaal meetelt bar weinig. En waar films wel die poging doen worden ze de laatste jaren in ons land door het magere uitbrengbeleid van distributeurs al op voorhand van handen en voeten ontdaan: inmiddels moge toch duidelijk zijn dat geen enkele film het redt met nauwelijks meer dan een handvol kopietjes. Dus tja, als je dan alleen naar cijfers kijkt, dan heet je Halbe de Cultuurbarbarian en wil je je zakelijke politieke hachje redden door Zero Knowledge om te zetten in Zero Tolerance en alle bezuinigingen versneld te willen doorvoeren.
Ondertussen vraagt Cultureel Nederland zich verdwaasd af wat te doen, wordt er wat geschreeuwd alsof Kunst inderdaad niet meer is dan kunstjes doen en gaan serieuze dagbladcolumnisten zonder veel elan in op de ronduit achterlijk te noemen PVV-bewering dat kunst weinig nut heeft voor de samenleving. Dus moet de Fronz het dan weer onomwondener zeggen: kunst en cultuur is overal en alomtegenwoordig in ons dagelijks leven: design, architectuur, planologie, stedenbouw, mode, reclame, industrieel ontwerp, tijdschriftenlay-out, fotografie, design van televisieleaders, auto-ontwerpen, (pop)muziek, film, webdesign, kortom alles om ons heen wordt uitgedacht, vormgeven, van stijl voorzien, vaak door mensen die een KUNSTopleiding hebben gevolgd. Kunst houdt ons de metaforische, symbolische en indexale waarden des levens als een spiegel voor, opdat we dichter bij de waarheid komen en het onuitspreekbare inzichtelijk maken. Daar moet je dus niet op bezuinigen zonder wezenlijke plannen hoe die tekorten op te vangen.
En wat natuurlijk helemaal waanzin is: hoe klein is die sector in feite, en waar is 200 miljoen ten opzichte van bizarre geld-over-de-balk-smijterijen op het gebied van wegenbouw, verkeer en waterstaat, landbouw en bouwfiasco’s. Denk alleen al eens aan de buitensporige budgetoverschrijdingen bij de verbouwing van het Stedelijk Museum en de bouw van de Noord-Zuidlijn. Als politiek kunst alleen beschouwt als iets wat gratis verkrijgbaar is via media en internet, als men niet ziet dat kwaliteit tijd kost, dat oefening kunst baart en dat films en tv-series al jaren voor veel te weinig geld worden gemaakt en nog steeds drijven op de goodwill van facilitaire bedrijven en kerncrews die zich na enkele jaren van die producties opgebrand zien, dan moet er harder worden opgetreden! Schreeuwen is onmacht, nee, we moeten massaal de boel platleggen, er zit niets anders op: laten we Eric van Eerdenburg, directeur van Lowlands, ons voorgaan in burgerlijke ongehoorzaamheid (hij wil, zo nodig, een rechtszaak over onrechtmatig verkochte kaartjes tegen de staat voeren) en de revolutie verklaren aan het platte establishment! Of zit dat establishment qua Nederlandse film al in alles wat het Nederlandse filmbeleid momenteel uitstraalt?

The Fronz