Mode Biënnale Arnhem

Vlijmscherpe naaldhakken

  • Datum 06-06-2013
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Foto Myloo Oord

Tijdens de Mode Biënnale Arnhem is Pedro Almodóvars High Heels opnieuw te zien. Modejournalist Aynouk Tan over kwetsbare powervrouwen, tragische imitaties en gouden knopen als pantsers.

Door Aynouk Tan

In de slotscène van Tacones lejanos vertelt Rebeca hoe de klank van haar moeders hoge hakken haar is bijgebleven. Als klein meisje hoorde ze het geklik weggalmen in de nacht wanneer losbandige moeder Becky weer eens het huis verliet. De slaap kon Rebeca pas vatten als ze haar moeder in de vroege ochtend terug hoorde komen.
Tacones lejanos, de tiende film van de Spaanse regisseur Pedro Almodóvar, is ook uitgebracht onder de Engelse titel High Heels. Maar het is de letterlijke vertaling die dit modesprookje veel beter samenvat: distant heels; oftewel verre, afstandelijke hakken.
Becky, naast moeder ook succesvol actrice en zangeres, is in deze film niet zonder te zien. Als grande dame zwiert ze door het Madrid uit het begin van de jaren ’90. Uitgedost in een rood mantelpak met bijpassende lippenstift en grote hoed die haar oogopslag nog verleidelijker doet voorkomen, maakt ze haar entree in een luchthaven. Gehuld in een letterlijk oogverblindende, mosgroene paillettenjurk luistert ze naar een travestiet die haar imiteert.
Voor dochter Rebeca ontwierp Karl Lagerfeld, nog steeds hoofdontwerper van modehuis Chanel, de kostuums. Zij vervult haar baan als nieuwslezeres in maatpakjes die het aanzien van elke willekeurige vrouw weten te verhogen: op de bekende tweedjasjes schitteren gouden knopen met het Chanel-logo.
Beide dames kleden zich naar het krachtige vrouwbeeld dat revolutionaire modeontwerpers Coco Chanel en Yves Saint Laurent vormgaven. De laatstgenoemde was de eerste die vrouwen een broek aantrok. Ze refereren naar het mannelijk silhouet. De taille ietwat rechthoekig, het haar kort, maar altijd met een vlijmscherpe naaldhak en opzichtige oorbel. In de welvarende jaren ’80 waren het deze powervrouwen die de dienst uitmaakten.
Almodóvar geeft een mooie inzage in hoe het kostuum van deze powervrouwen zich verhoudt tot hun complexe karakter. Wat blijkt is dat moeder en dochter zich niet zomaar verkleden in mode die hooghartigheid en macht uitstraalt. Zo ontleent moeder
Becky haar identiteit in grote mate aan de manier waarop ze eruitziet. Het draagt bij aan haar faam, maar ook aan de absurditeit van haar zelfgeschapen personage. Dochter Rebeca draagt bijna exact hetzelfde als haar moeder, maar op haar tengere lichaam voelen de gouden knopen als de sluiting van een pantser die haar kwetsbaarheid accentueert. Net als de travestiet probeert ze haar moeder te kopiëren. Maar daardoor is de tragiek des te schrijnender.
Tacones lejanos toont de intieme band die we met onze kledingstukken hebben. In het bijzonder die van de zogenaamde powervrouw die door haar afhankelijkheid van haar kostuum misschien juíst laat zien hoe zwak ze daadwerkelijk is. In dat opzicht doet High Heels haar wat kromme vertaling eer aan, want in een waar modesprookje is het vrijwel altijd de schijn die bedriegt.

Focus Filmtheater presenteert tijdens de Mode Biënnale Arnhem (8 juni t/m 21 juli 2013) een filmprogramma met o.a. twee films van Pedro Almodóvar. Ook te zien zijn: Die Büchse der Pandora (1929, met Louise Brooks ), Madeliefjes (1966) en In The Mood For Love (2000). Op 12 juni geeft modejournalist Aynouk Tan een lezing over Almodóvars’ werk in relatie tot het thema van MoBa 2013: fetisjisme. Aansluitend is High Heels te zien. Kijk voor meer informatie en kaarten op focusarnhem.nl