Nederlands fruit: Sinan Eroglu

Wat valt er te ontdekken in de Nederlandse film wanneer we ons blikveld wat breder trekken? In deze eerste editie van een nieuwe rubriek: creatief producent, scenarist en acteur Sinan Eroglu, drijvende kracht achter Bledders en Polis, waarmee hij de actiekomedie een Turks-Nederlandse draai geeft.

Zijn idolen zijn Dwayne Johnson, Kevin Hart en Will Smith. Hij ziet ze als slimme mannen die entertainment maken voor een groot publiek. Die richting wil hij ook op, maar in Nederland vinden ze het al gauw gek als je zoiets zegt. Al op de toneelschool merkte Sinan Eroglu dat veel klassieke verhalen hem niet zo pakken, vertelde hij afgelopen zomer in de Volkskrant. Het mag best wat grappiger, spannender. Brutaal, maar dan met klasse.

Het succes van De Tatta’s, waarin Eroglu een grote rol speelt als garagehouder Volkan, zet hem in 2022 prominenter op de radar. Hij krijgt de ruimte om hoofdrollen te combineren met zijn eigen creatieve visie. In 2024 is hij niet alleen hoofdrolspeler maar ook coregisseur en coscenarist van de actiekomedie Scotoe, over twee rechercheurs die verzeild raken in een drugscomplot.

Een jaar later schrijft Eroglu mee aan de komische actiefilm Mr. & Mrs. Aslan, waarin hij opnieuw een hoofdrol vertolkt. Dat doet hij ook in het begin dit jaar verschenen Bledders, waarin twee diamantdieven undercover gaan op een privéschool, en in het recente Polis, ook een actiekomedie. Eroglu treedt op als creatief producent én speelt politieagent Kaan, die samen met collega Yavuz (rapper Murda) voor een uitleveringsklus naar Duitsland wordt gestuurd.

Het is niet moeilijk om te zien waar Eroglu zijn inspiratie vandaan haalt, als zelfverklaard fan van de Bad Boys-films. Het maakt hem in zekere zin de vaandeldrager van de puberale Nederlandse actiekomedie. Waarmee niet gezegd is dat Eroglu niet veelzijdig is. Hij speelde ook Jezus in The Passion, stond in het theater met Turks-Nederlandse vertalingen van Jacques Brel en was zelfs even profvoetballer. Maar met zijn puberkomedies lijkt hij zijn eigen hoek te hebben gevonden.

Eroglu werkt daarbij vaak samen met de jonge scenarist Zeynep Dülger, die Bledders, Mr. & Mrs. Aslan en Polis schreef. Nieuw is dit genre niet, ook niet in Nederland: denk aan de actie­komedies van Dick Maas, maar ook aan Vet hard (Tim Oliehoek, 2005), de New Kids-films (Steffen Haars & Flip van der Kuil, 2010-11) en de Bon Bini-films van Jandino Asporaat.

Intelligente slapstick
Films als Polis profileren zich vooral met het feit dat de makers uit een andere hoek komen, namelijk de Turks-Nederlandse gemeenschap. Dat geeft ze een net andere komische inslag. Scenarist Dülger in Het Parool: “Intelligente slapstick, noem ik het vaak. De grootsheid van die humor, dat wordt in Nederland niet echt gemaakt. Dat willen we erin brengen, maar dan met een Turks-Nederlandse touch.” Ook Eroglu stelde in interviews dat hij er trots op is dat hij als creatief producent meer verwijzingen naar de Turkse taal en cultuur in zijn films kan verwerken.

Het blijkt te werken, want de films trekken vaak een groot, overwegend jong publiek. Die blijken de grappen over döner, anale seks en je moeder in een film als Polis wel te waarderen. Toen Bledders in première ging, uitten zowel hoofdrolspeler Nesim El Ahmadi als producent Thomas Wolff hun onvrede over het feit dat “een aantal traditionele media” besloot om niet te komen. De kritiek van El Ahmadi richtte zich vooral op televisieprogramma’s als RTL Boulevard en Shownieuws, die de film volgens Wolff “niet bij hun doelgroep vonden passen”.

Maar ook in geschreven media, inclusief Filmkrant, worden deze films vaker niet dan wel besproken. Gebeurt dat wel, dan blijkt dat de waterscheiding tussen publiek en critici bij dit soort succesvolle, Nederlandse bioscoopfilms vaak groot is. Neem de drie De Tatta’s-films, die in de Volkskrant drie keer op rij één ster kregen. Dus: neem je een film serieuzer door deze keer op keer af te fakkelen, of door die niet te recenseren?

Speelgoedpistolen
In het beste geval is dit type actiekomedie een soort ‘Michael Bay in de polder’. Als het tegenzit, ontaardt zo’n film in een voorspelbare schreeuwkanonnade, waarin het beperkte budget elke ambitie om clichés te overstijgen duidelijk in de weg heeft gezeten. Met een paar speelgoedpistolen, wat creatieve beledigingen en een inwisselbaar plotje heb je nog geen volwaardige speelfilm.

Maar toch: een film op de inhoud beoordelen, is waarschijnlijk beter dan die bij voorbaat negeren. Films serieus nemen doe je juist ook door er wél aandacht aan te besteden. Ook als dat resulteert in een vernietigende recensie.

Het zal Eroglu een zorg zijn. Vijf sterren zijn natuurlijk leuk, maar hij doet het naar eigen zeggen toch vooral “voor de box office”. In de Volkskrant: “Ik maak nu eenmaal entertainment. Natuurlijk heb ik het liefst dat een krant iets moois schrijft over mijn films. Maar als ze dat niet doen, kan ik dat best een plekje geven.”