Diciannove

Er valt geen les te trekken uit de losbandigheid van het hoofdpersonage uit Diciannove. De autobiografische film van Giovanni Tortorici, protegé van Luca Guadagnino, is een portret van een jongen die door verveling wordt gedreven.

Drie keer verandert Leonardo van levenshouding in Diciannove. Geen van die momenten brengt een openbaring met zich mee. De film van de jonge filmmaker Giovanni Tortorici, een protegé van Luca Guadagnino, biedt geen verlossing.

Leonardo is negentien en hij weet niet wat hij wil. Hij verlaat Palermo om bedrijfskunde te studeren in Londen, maar nog voordat de colleges goed en wel zijn begonnen, is hij alweer teruggekeerd naar Italië – een snelle Google-zoekopdracht heeft hem doen geloven dat Siena de beste plek is om literatuur te studeren.

Leonardo schakelt moeiteloos over van een leven vol feestjes naar een teruggetrokken bestaan verdiept in boeken – in de film weergegeven door een enkele jump cut. Er is misschien geen sprake van een overgang, omdat we te maken hebben met iemand die zich laat leiden door grillen. Een haatcampagne tegen zijn docent die hem een 26 (een Italiaanse 7,5) gaf voor zijn toets, een obsessie met een jongere jongen die hij op straat tegenkwam, het zijn dingen waar Leonardo zich in vastbijt en die hij net zo gemakkelijk weer loslaat.

Laat je niet misleiden door de extravagante stijl – Diciannove gaat over verveling. De geanimeerde scènes, snelle zoom-ins, infraroodbeelden en schuine camerahoeken zijn slechts een afleiding van de lusteloosheid waaraan Leonardo niet lijkt te kunnen ontsnappen. Op een gegeven moment verschijnt er zelfs een zwart gat op het scherm – een brandgat dat daadwerkelijk op de 35mm-film was ontstaan, zo vertelt Tortorici in een interview met Filmmaker Magazine – dat de bodemloosheid van zijn zoektocht naar betekenis lijkt te vangen.

Diciannove eindigt niet met een les. Leonardo, een personage dat gebaseerd is op Tortorici zelf, vindt zichzelf niet. Hij komt er ook niet achter dat hij filmmaker zou moeten worden. Er is geen ‘zelf’ om naar terug te keren, of te ontdekken. Niet in de film althans, die simpelweg Leonardo’s fixaties bijhoudt. Diciannove is een bevestiging van het idee dat alles op die leeftijd ‘maar een fase is’, maar het is tegelijkertijd ook een afwijzing ervan, want er is niets ‘maar’ aan zijn leven. Tortorici neemt de jeugdige onernst volkomen serieus.