Focus: This Is (Not) Funny

De een zijn humor is de ander zijn irritatie. Daarover gaat het in This Is (Not) Funny in Filmhuis Den Haag. Vier films tonen de tijdgebondenheid van humor. Met een al dan niet humorvolle inleiding.

“Komedies moeten schuren, ongemak en irritatie oproepen, discussie uitlokken en vooral niet de veronderstelde superioriteit van de eigen groep bevestigen. Als elke groep zich terugtrekt in de eigen echoput, zijn we met zijn allen snel uitgelachen.” Aldus een artikel in 2021 in de speciale editie van Filmkrant ter gelegenheid van het veertigjarige bestaan. De films in het programma This Is (Not) Funny roepen zeker discussie op over (film)humor.

Dat deed Billy Wilders Some Like It Hot, een van de films in het programma, al bij de uitbreng in 1959. Conservatieve Amerikanen spraken schande van de suggestie aan het einde van de film dat twee als vrouwen verklede mannen mogelijk als stel verder zullen leven. In onze tijd is er meer ergernis over de rol van Marilyn Monroe als “dom blondje”. Wat niet wegneemt dat Some Like It Hot toch als een tijdloos meesterwerk wordt gezien.

Van een andere humororde is Harold and Maude (Hal Ashby, 1971), over een romantische verhouding tussen een hoogbejaarde vrouw en een door de dood geobsedeerde jongvolwassene. Misschien past de milde zwarte humor beter in onze tijd dan in die van vijftig jaar geleden toen critici en publiek de film eensgezind de afgrond in duwden.

In de surrealistische satire I Am Not a Witch (Rungani Nyoni, 2018) wordt een van hekserij beschuldigd negenjarig meisje in Zambia naar een ‘heksenkolonie’ verbannen. Het kamp is een trekpleister voor toeristen, die zich vergapen aan de ‘heksen’. “Is dit nu serieus? Of grappig? Of tragisch? En als het alle drie is: kán dat dan?”, vroeg recensent Floortje Smit zich in de Volkskrant af.

Four Lions (Christopher Morris, 2010), de laatste van de vier films, roept met vier klunzige Britse jihadistische terroristen de vraag op of je komisch mag uitpakken met terrorisme. Is dat smakeloos of juist goed?

This Is (Not) Funny | 6, 13, 20 en 27 mei 2026 | Filmhuis Den Haag