Summer Wars

Na Wolf Children verschijnt nu Mamoru Hosoda’s Summer Wars in de bioscopen. Een film waarin hij de poreuze grenzen van de virtuele wereld aftast.

“Het internet is al twintig jaar een van mijn hoofdthema’s”, zei Mamoru Hosoda een paar jaar geleden in een interview met Filmkrant. Dat interview was naar aanleiding van Belle (2021), een film die zich grotendeels afspeelt in de overweldigend grote online wereld U.

De online wereld in Hosoda’s eerdere film Summer Wars (Samâ wôzu), die nu in een 4K-restauratie voor het eerst in de Nederlandse bioscopen wordt uitgebracht, is in vergelijking bescheiden, maar misschien ook weer niet als je bedenkt dat deze animatiefilm uit 2009 is, toen internet er nog heel anders uitzag.

De virtuele wereld die Hosoda schetst, borduurt voort op die uit zijn korte film Digimon: Our War Game! (2000) en bestaat uit kleurrijke elementen die lijken te zweven in een grenzeloos wit. Hier, in ‘OZ’, kunnen mensen via hun avatars loskomen van het dagelijkse leven. Althans, zo lijkt het.

Een van die mensen is wiskunde-nerd Kenji, die ook als moderator werkt voor OZ. Voor de introverte tiener is OZ een plek waar hij niet gehinderd wordt door zijn sociale ongemak. Maar als zijn populaire klasgenoot Natsuki hem vraagt om haar vriendje te spelen op de verjaardag van haar oma, moet hij zich ineens toch weer in dat sociale wespennest van de echte wereld begeven. In zijn afwezigheid wordt zijn avatar gehackt door een AI, die zowel in de virtuele als in de fysieke wereld rampen begint te veroorzaken.

Het is niet dat Hosoda de grenzen tussen die twee werelden laat vervagen. Visueel vormen ze een groot contrast. De fysieke realiteit is getekend in zachte lijnen en prachtig gedetailleerde achtergronden, terwijl OZ baadt in knallende kleuren en expressieve avatars. Nergens kiest Hosoda ervoor om die twee werelden tegen elkaar af te zetten, ze hebben elk hun eigen schoonheid, hun eigen valkuilen.

Hij laat zien dat je ze niet los van elkaar zou moeten beschouwen. Hij is juist geïnteresseerd in de kruisbestuiving en de interactie. Het tekent Hosoda’s werk dat hij graag veel thema’s in zijn films stopt en dat is hier niet anders. Maar in de kern is het een film over het belang van familie en het vinden van je plek in de wereld. Het zijn dingen die Kenji via de ‘omwegen’ van een andere familie dan de zijne en een virtuele wereld leert ontdekken.