Gregory Samson over Telefilm Fanboy

Telefilm Fanboy schetst hoe een tiener zijn idool, een charismatische streamer, begint af te persen. Regisseur Gregory Samson: “Vroeger ambieerden jongeren een baan als brandweerman of politieagent, nu willen ze influencer worden, en doen ze alles voor de volgers en de likes.”

In de slaapkamer van de vijftienjarige Sem (Kylian de Pagter-Colin) zijn de gordijnen vaak deels gesloten. De tiener brengt veel tijd door in het halfduister, achter zijn computer. Daar volgt hij de online belevenissen van streamer Wesley (Ko Zandvliet), een charismatische eind-twintiger met een grote aanhang.

Als Wesley tijdens een van zijn gamesessies Sem opmerkt in de chat, fantaseert Sem dat er een band ontstaat met zijn idool. Als Sem op een gamebeurs bij een signeersessie van Wesley verschijnt, herkent de streamer zijn fan echter niet. Even later krijgt Wesley achter de schermen een paniekaanval waarbij hij zijn fans ridiculiseert.

Sem is Wesley achternagelopen en filmt deze inzinking. De rest van de film gebruikt de tiener dit compromitterende beeldmateriaal om Wesley af te persen. Gaandeweg begint Sem als een soort parasitair wezen een steeds grotere rol te spelen in Wesley’s leven. En uiteindelijk dreigt Sem zelfs Wesley’s online persoonlijkheid over te nemen. Filmmaker Gregory Samson serveert de kijker met Fanboy een thriller over twee jongemannen die zich allebei in een soort (moreel) schemergebied bevinden.

Bubbel doorprikken
De Pagter-Colin en Zandvliet zetten gelaagde personages neer die veel over hebben voor de internetroem. Samson: “De twee vragen zich voortdurend af: ‘Doe ik er nog wel toe?’ Iedereen wil de hele tijd maar gezien worden. We leven in een online bubbel en durven die bubbel niet door te prikken.”

Samsons film doet naast het thema – jonge getroebleerde mannen in een toxische onlinewereld – ook in zijn klinische, duistere mise-en-scène denken aan dystopische series als Black Mirror. Fanboy laat zien wat jongeren online allemaal uitspoken, buiten het zicht van hun ouders.

Dat Sem net zo populair wil worden als Wesley en er een strijd woedt tussen de twee, wordt al geïnsinueerd in de eerste akte, en is te zien in de cameravoering: de streamer wordt en profile gefilmd. Samson legt uit: “Het is alsof hij praat, maar niks aankomt. Wesley spreekt in het begin nooit direct tegen zijn tegenspeler. We kijken hem dus bijna niet recht aan. Gaandeweg besloten we om Sem wat meer van de zijkant te filmen en Wesley wat meer van voren. Zodat het lijkt alsof Wesley op een gegeven moment meer ruimte krijgt in het frame; alsof hij de kracht herwint om zijn eigen leven op te eisen.”

De geprononceerde ideeën over cameravoering zijn onderdeel van een grotere technische visie die Samson had voor de film. Ondanks de spaarzame vijftien draaidagen wilde hij een gestileerde thriller maken. “De meeste filmmakers besluiten dan uit tijdsgebrek vanaf de schouder te filmen, maar wij wilden dat de film er groots uit zou zien, met statische tableaus en dollyshots.”

Schaduwval
De kleurloze, onpersoonlijk mise-en-scène – denk aan een futuristische overlegruimte op een gamebeurs; een fonkelwitte woonkamer die oogt als de wachtkamer van een tandartspraktijk – voelt in Fanboy als een spiegel voor de twee hoofdpersonen, die vrijwel niets van hun echte persoonlijkheid tonen; die zich nauwelijks kwetsbaar op durven te stellen. Samson: “Ze moeten zichzelf niet te veel blootgeven, want dat gebruiken ze weer tegen elkaar. Vooral in een situatie waarin het überhaupt niet meer gaat om wie jij daadwerkelijk bent, maar om wat je met je ‘merk’ doet, met hoe de mensen jou zien.” In die zin zitten de personages gevangen, zegt Samson: “Ze zitten vast in het beeld, in een door henzelf gemaakte, denkbeeldige kooi.”

De gedurfde belichting – Samson hult zijn personages voortdurend in het halfduister – zorgt er daarnaast voor dat je maar een deel van het gelaat van de hoofdpersonen kunt zien. Samson vult aan: “Mensen hebben ook een kant die ze graag verbergen.” De keuze om op die manier te werken, met licht-donker contrasten, is ergens ook een kritiek op de hedendaagse cinema, vertelt Samson: “Als ik vroeger naar films keek was niet alles in beeld belicht. Het gevaar van digitaal filmen is dat je makkelijker de hele set kunt belichten en soms de neiging hebt om dat ook te doen. Maar ik wil de kijker juist sturen: dit kan je wel zien, dat niet.”

Die wisselwerking tussen licht en donker fungeert door de hele film ook als een metafoor voor de dynamiek tussen de echte en de onlinewereld. Samson memoreert aan het beeld van mensen in het donker met hun telefoon: “Dan lijkt het alsof ze een soort lichtkooi op hun gezicht hebben, waardoor ze niet meer naar buiten kunnen kijken. Alles wat donker is, valt weg.”

In de film zit Sem ’s nachts telkens gedecideerd achter zijn computer. Vanaf straat is het licht van zijn monitor zichtbaar. Tijdens die scènes lijkt het alsof hij vast is komen te zitten in zijn eigen wereld; dat hij de grip op de realiteit is verloren. Dat wordt versterkt door het geluidsontwerp, vertelt Samson: “Op het moment dat hij zijn koptelefoon op heeft, hoort hij (en de kijker) de buitenwereld niet.”

Aanzien
Uiteindelijk leiden Sems gedragingen in de film ook tot bespiegelingen over deepfaketechnologie en AI. Fanboy signaleert in die zin de gevaren van internet zonder pedant te worden en kan in Samsons ogen ook voor de ouders van tieners fungeren als een echte “conversation starter”. Samson beklemtoont overigens wel dat jongeren op het internet ook veel moois aantreffen, zoals gelijkgestemde lotgenoten.

Maar Fanboy is niettemin een lichte kritiek op de veranderende wereld, zegt Samson: “Alles draait tegenwoordig om het verlangen naar meer aanzien. Vroeger ambieerden jongeren een baan als brandweerman of politieagent, nu willen ze influencer worden, en doen ze alles voor de volgers en de likes. Ik denk dat men daardoor blind wordt voor waar het uiteindelijk écht om gaat.”

Fanboy wordt op zaterdag 7 februari 2026 om 22.05 uur uitgezonden op NPO 3 en is vervolgens te zien via NPO Start.