Night of 1000 Hours

De nacht voordat Philip Ullich zijn familiebedrijf in Wenen overneemt komen al zijn overleden voorouders weer over de vloer. Regisseur Virgil Wildrich maakt een levende tijdmachine van Philips huis en legt daarmee zijn vingers op de zere plekken van de Oostenrijkse geschiedenis.

Oude portretfoto’s glijden over het doek. De camera duikt in de ratelende tandwielen van historische klokken en langs de kabels van gedateerde telefoonmodellen. Al in zijn titelsequentie laat regisseur Virgil Wildrich (Heller als der Mond) zien dat zijn tweede speelfilm Night of a 1000 Hours het verleden wil afstoffen. In eerste instantie lijkt huize Ullich, het pand waarin de gehele film zich afspeelt, een statig museum waar ouderwetse voorwerpen als fetisjobjecten bewaard worden. Al gauw blijkt: dit is geen film over de glorie van weleer.
Het is hoofdpersonage Philip Ullich die daar achter moet komen, al is hij niet de hoofdfocus van deze film. Zie hem eerder als het morele geweten van een hedendaags Oostenrijk — overigens is deze film net zo relevant voor Duitsers, Fransen, Nederlanders, Belgen en alle andere inwoners van landen met een verleden van fascisme en exploitatie. Philip staat op het punt om de familiezaken over te nemen als al zijn voorouders ineens ter tonele verschijnen. Gedurende een nacht ziet hij hoe verschillende perspectieven op zijn familiegeschiedenis met elkaar botsen, hoe verschillende narratieven worstelen om het verhaal van de Ullichs te definiëren en hoe als gevolg daarvan een pijnlijk geheim met man en macht wordt weggestopt. Een geheim dat te maken heeft met de rol van de Oostenrijker tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Gedurende een nacht staan opa’s en oma’s, tantes en ooms, neven en nichten, vaders en moeders, geliefden en minnaars met elkaar in één ruimte. Oog in oog, tand om tand kibbelend over hoe het is om zich weer onder de levenden te bevinden, om vervolgens te verzanden in de kleinzerige praat die we kennen van de gegoede burgerij van Luis B?nuel. Het is te merken dat diens co-scenarist Jean-Claude Carrière meeschreef aan dit scenario. Philip laveert tussen zijn heden en dit verre verleden, met een blik op de toekomst. Hij gaat het familiebedrijf overnemen, maar moet zich eerst realiseren waar hij zijn welgestelde positie aan te danken heeft.
Het pand waarin Night of a 1000 Hours zich afspeelt is als de geschiedenis zelf: een krakend labyrint dat altijd meegaat met de tijd, terwijl sporen van vroeger zichtbaar blijven. Freud zou trots zijn: Philip vindt de kern van zijn duistere familie in een vochtige en donkere kelder. De manier waarop Wildrich dit huis samen met Das weisse Band-cameraman Christian Berger in beeld heeft gebracht is bewonderingswaardig. Night of a 1000 Hours is een spel van schaduwen en reflecties, gekantelde gangen en gebroken spiegels. Dat het acteerwerk af en toe te wensen overlaat is dan ook door de vingers te zien. Eigenlijk is het huis namelijk het echte hoofdpersonage. Die speelt zelfs in vervallen staat een prachtig spel met het heden en verleden in een ambitieuze, maar vreemde film over de schaduwzijde van onze geschiedenis.

Hugo Emmerzael