The Day Will Come

Een moderne Oliver Twist noemt regisseur Jesper W. Nielsen zijn film over jongeren in een Deens tehuis in de jaren zestig. Het sociale melodrama barst uit zijn voegen van heilige verontwaardiging.

Vroeger alles beter? In ieder geval niet in kindertehuizen en jeugdinstellingen. Tot in de jaren zestig heerste er de opvatting dat jongeren met problemen het best gedijden bij discipline en strikte regels. Wie niet wilde horen, moest voelen. Een pak slaag was heilzaam, een afranseling nog heilzamer. Repressie was het sleutelwoord.
The Day Will Come dompelt de kijker onder in de toenmalige pedagogische praktijk. Het op het gruwelleven van een Deense jeugdinstelling gebaseerde sociale melodrama voert in 1967 twee puberbroers op, bij wie zich rampspoed op rampspoed stapelt. Hun vader heeft zich verhangen en als we hun moeder akelig horen kuchen, beseffen we dat de twee spoedig een leven als weeskind wacht. Ze belanden in een jeugdinstelling met een staalharde directeur. "Kracht is de enige taal die ze begrijpen", is zijn pedagogische motto. Als een van de broers tegen hem zegt dat hij later astronaut wil worden, slaat hij hem keihard in zijn gezicht: wat verbeeldt hij zich wel met zijn astronautendroom?! Het is de opmaat voor veel meer ellende voor de jongens, van wie één ook nog eens de pech heeft dat hij een klompvoet heeft. Hoezo strompelen? Gewoon stenen sjouwen, beveelt de directeur, want harde fysieke arbeid is goed.
Enfin, lang verhaal (de film duurt twee uur en speelt zich af gedurende twee jaar) kort: als een oom van de jongens zijn belofte niet nakomt dat zij bij hem mogen komen wonen, slaat de wanhoop toe en valt de hoop op een beter leven in duigen. De jongens worden getroffen door alle ellende die een kind zo ongeveer kan overkomen: van fysiek en psychisch geweld tot seksueel misbruik. Hun enige strohalm is een nieuwe medewerkster in het tehuis, die wel een hart blijkt te hebben.
The Day Will Come wil geen inzicht geven in de pedagogische opvattingen van een halve eeuw geleden, maar de kijker meeslepen in morele verontwaardiging over het onrecht dat jongeren in kindertehuizen is aangedaan. Het sociale melodrama, dat vijf Deense Gouden Kalveren won, waaronder voor beste film, slaagt daarin uitstekend, maar is ook gemakzuchtige geschiedschrijving. Vanuit zijn superieure positie nu schudt de kijker verbijsterd het hoofd bij de toenmalige opvoedingspraktijken. Meer hoeft hij niet te doen bij het o-hoe-was-het-toch-allemaal-mogelijk-drama, dat in Denemarken heeft geleid tot oproepen aan de staat om excuses te maken aan jongeren die in die tijd in tehuizen zaten. We zijn weer thuis: excuses als morele pleister en klaar is Kees. Fijn, hoeven we niet na te denken over pedagogische opvattingen in onze tijd.

Jos van der Burg