Zwarte gaten

‘Danny de Munk werd meteen z’n kop afgebeten’

We hebben ze allemaal op ons To Do-lijstje staan: van die klassiekers waar je nooit aan toekwam. Regisseur Joost van Ginkel zag eindelijk Citizen Kane (1941) van Orson Welles.

Joost van Ginkel is televisiemaker en filmregisseur. Zijn eerste korte film Zand (2008) werd geselecteerd voor het filmfestival van Venetië, won 13 internationale prijzen en werd tot Nederlandse Oscar-inzending verkozen. Zijn tweede korte film Kus (2009) draaide op het Tribeca Film Festival. Deze maand gaat van Ginkel’s speelfilmdebuut 170 Hz, geselecteerd voor het filmfestival van Busan en winnaar van het Gouden Kalf voor de publieksprijs, uit in de Nederlandse bioscopen. Momenteel werkt hij aan Our sun, een film over zes immigranten die in Amsterdam een leven proberen op te bouwen.

Laura Dekker
"Ik heb me voorgenomen om eerlijk te zijn. Geïnspireerd door Citizen Kane, een tijdloos verhaal over de eerlijkheid en macht van kranten uit 1941; meer dan 70 jaar geleden. Vooraf was ik bang te moeten vertellen dat-ie misschien destijds wel vernieuwend was, maar nu gedateerd en saai. Maar hij was helemaal niet saai! Het tempo lag hoog, de cameravoering was ontzettend ingewikkeld, de belichting en beeldovergangen prachtig: ik snap wel dat het een ijkpunt is.
De film gaat over Charlie Kane, een jongen die bij zijn ouders wordt weggehaald en wordt geadopteerd door een groep bankiers die knetterrijk zijn, maar vooral geïnteresseerd in kranten. Dus wordt Kane krantenmagnaat en creëert een media-imperium. Net als William Randolph Hearst op wie het verhaal geïnspireerd zou zijn en die de film probeerde te verbieden. Als Kane begint aan zijn eerste krant, verklaart hij dat hij volstrekt eerlijk zal zijn.
Niet lang daarna staat er een crappy roddelverhaal over een vermoorde vrouw in een zijkolommetje. Kane vraagt waarom dat niet de headline is. En dan volgt een hele mooie uitspraak over onzin die in kranten tot waarheid wordt verheven: ‘If the headline is big enough, it makes the news big enough.’ Tijdloos, want ook nu nog openen Nederlandse kranten niet met Sudan, waar mensen sterven omdat er geen water is, maar zetten Laura Dekker op de voorpagina omdat ze daar kranten mee verkopen.

Kop eraf
Helemaal aan het eind van de film heeft Kane een relatie met een zeer matige zangeres, die optreedt in een operagebouw waarvan hij de eigenaar is. Jed, een voormalige compagnon, moet een recensie schrijven over haar optreden. Kane gaat bij hem langs om te checken wat het wordt. Jed, die te bezopen is om verder te typen, zegt dat het heel slecht wordt. Kane haalt het papier uit de machine en maakt de recensie af. Maar wat hij tikt, is verrassend, want hij schrijft oprecht ‘heel slecht’. Een mooie wending, want dat verwacht je niet. Het moet tóch eerlijk. Als zijn vriendin dat optreden achter de rug heeft, wil ze stoppen want het is verschrikkelijk om op te treden als je weet dat mensen je niet pruimen.
Dat het een tijdloze film is, zie je ook als je naar al die talentenshows op televisie kijkt of hoort over mensen die zendtijd inkopen bij RTL Boulevard. We horen de hele tijd ‘het is fantastisch!’ terwijl het best vaak middelmatig is. Er heerst een grote liefdeloosheid voor waar mensen mee bezig zijn. Niet bij de mensen op het podium, maar bij die achter de schermen. Toen Danny de Munk twitterde dat de kandidaten van een of andere talentenshow eigenlijk heel slecht waren, werd hem gelijk zijn kop afgebeten. Dat gebeurt er dus als iemand even het spelletje niet meespeelt."

Karin Wolfs