Sanne in Wonderland

Actrice, schrijfster en filmregisseuse Sanne Vogel over haar filmische ervaringen in de bioscoop en het echte leven. Deze maand: een DMT-trip op het toneel in Spuiten en slikken en in de film Enter the Void.

Dirk houdt het glazen pijpje vast. De geur van smeltende DMT vult de kamer. Ik ben zenuwachtig. Ik moet goed inhaleren, in één keer een hele lange hijs, anders werkt het niet. ‘Nu!’ zegt Dirk. Ik neem een lange haal. De naar verband plastic ruikende rook vult mijn longen, ik moet hoesten. ‘Niet hoesten! Je moet de rook binnen houden.’ Even ben ik bang dat mijn onervaren longen het verpesten. Dat een trip op deze hallucinerende drug vanavond niet gaat gebeuren. Maar dan voel ik hoe mijn geest wegrent voor de realiteit. Ik zie mijn lichaam liggen, mijn romp en mijn benen. Het perspectief is vreemd, mijn benen zijn lang en dun, mijn smoezelige zwarte spijkerbroek, is opeens glanzend schoon en het gouden logo op mijn Nike Air Maxes glinstert als bladgoud. Mijn veters zijn hemels wit. Ik snap opeens alles wat ik in mijn voorstudie over de drug DMT heb gelezen. Mensen ervaren het als spiritueel en denken voor het eerst in hun leven het begrip ‘dood zijn’ te snappen. Door deze drug wordt er namelijk een stofje in je hersenen vrijgemaakt, dat normaal alleen ontstaat bij geboorte en dood.
Ik hoor mijn eigen stem door de kamer; ‘O, jezus, o,jezus, o mijn god, o mijn god’ komt er in een ritmische kandans tussen mijn lippen vandaan. Ik besef me dat ik nog nooit zoiets heb gezien, mijn lichaam vult zich met vreugde en ik huil. Een geluksorgasme. Dat het mogelijk is dat je hersenen je dit kunnen laten ervaren. Het is alsof ik midden in een 3D-film ben beland: Sanne in Wonderland.
En daar komt het besef: het is onmogelijk om in een toneelstuk deze ervaring over te brengen op het publiek. Dit kun je alleen begrijpen als je het ondergaat, want het is met niks te vergelijken. Toch is dat precies wat er moet gebeuren. Mijn DMT-gebruik maakt deel uit van mijn research voor de voorstelling Spuiten en slikken. Een van mijn personages gebruikt deze drug. Ik had er al veel over gelezen, maar kon maar niet begrijpen wat het nu precies was, dus nieuwsgierig als ik ben wilde ik het zelf ervaren.
De eerste kennismaking met deze drug was de film Enter the Void van Gaspar Noé, een zeer donkere, maar prachtige film uit 2009 over een verslaafde jongen in Tokyo, die sterft tijdens een DMT-trip. De hele film voelt zelf als een trip van drie uur en je denkt, houdt dit nu nooit op? Ik was dagen uit mijn doen na het kijken van deze film, het had me opgezogen en ik had diep respect voor de makers.
Twintig minuten na het inhaleren ben ik weer glashelder terug op de planeet aarde. Ik had iets meegemaakt wat ik niet kon uitleggen. Euforisch en vol energie. Maar dit was pas het puntje van de ijsberg. Door het hoesten ben ik niet ‘all the way’ gegaan. Ik ben niet ‘out’ gegaan, terwijl dat eigenlijk de bedoeling is, want dan wacht er nog een fascinerende droomwereld op je.
Een week later zit ik weer bij Dirk op de bank. Gefocused op mijn longen bereid ik me voor op een onvergetelijke ervaring. Ik zuig de damp naar binnen en vecht tegen de hoest. Ik zie de wereld in spiraalvormen voor mijn ogen verdwijnen. Ik Enter the Void. Ik ben ‘out’. Mijn hersenen vechten om de controle terug te krijgen. Want mijn onderbewuste wil maar één ding: alles onthouden om deze ervaringen straks over te kunnen brengen aan het publiek. Ik ben in een organische wereld. Alles is rond, vloeibaar en beweegt in regenbogen en goud gekleurde banen om me heen. Opeens snap ik waarom Enter the Void in Tokyo plaatsvindt. Het netwerk van wegen die op verschillende hoogte niveaus de stad doorkruisen zijn gelijk aan de banen in deze trip. Als ik bijkom besef ik iets wat ik al wist; Enter the Void is een fantastische film, het is de makers gelukt om iets onbegrijpelijks te vertalen naar een zeer hoge kunstvorm.

Sanne Vogel