Redactioneel – 3 juni 2015

  • Datum 03-06-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Mad Max: Fury Road

Tijdens een lange treinreis las ik afgelopen maand schaterlachend de nieuwe vertaling van Jane Austens Northanger Abbey. Een heerlijke satire op zowel de zedenprekers die vinden dat teveel verbeelding niet goed is voor de mens, als de goedgelovigen wiens voorstellingsvermogen nog al eens met ze op de loop dreigt te gaan (als filmlover hoor ik natuurlijk schaamteloos tot die laatste categorie en laat ik me graag bespotten, want ik weet natuurlijk wel beter: achter elke logische verklaring schuilt een beter fantasieverhaal).
Op de plaats van bestemming aangekomen besloot ik de Austen-plezanterie nog wat te verlengen met een binge-watch-sessie van alle verfilmingen (nou ja, véél in ieder geval, want het zijn er té veel) die er de laatste jaren van haar werk gemaakt zijn. Het is een soort garantiekeurmerk: Jane Austen, verrukkelijke kostuums, prachtige landschappen, moeilijke mannen en weerbarstige heldinnen die altijd veel te modern zijn voor hun jurken, maar ja die jurken zijn zo mooi. Het betere filmzwelgen.
Elke generatie wordt weer verliefd op Mr. Darcy uit Pride and Prejudice of — en dat komt ongetwijfeld door de jeunes premiers die zo als smachtman werden gelanceerd: Colin Firth in 1995, Matthew Macfadyen in 2005 of volgend jaar Sam Riley in de verfilming van het geniale spoof-boek Pride and Prejudice and Zombies.
Als je in één grote kijkgolf ziet hoe alle Elizabeth Bennetts en Mr. Darcy’s en Colonel Brandons en Edward Ferrars en Marianne Dashwoods en Emma’s en Fanny Price’s en Henry Crawfords per decennium worden afgebeeld dan realiseer je je weer dat elke boekverfilming, elke adaptatie, een hervertelling is voor de zeden en mores van het heden. De stroeve Mr. Darcy van Firth is veel moeilijker te veroveren dan de melancholische rockster die Macfadyen tegenover Keira Knightley speelde. Al heeft Firth dan weer het voordeel dat hij zes televisieafleveringen lang heeft om aan zijn personage te bouwen. Zo verovert de toeschouwer hem tegelijkertijd met Elizabeth Bennett.
In alle discussie over film versus tv mis ik daarom dit. De kopie die series van tijd en werkelijkheid maken tegenover de keuzes en interpretaties die films kunnen bieden. We leven schijnbaar in een tijd waarin we verhalen die zich in real time ontwikkelen geloofwaardiger vinden dan de romaneske waarheid van de verdichting. Series kijken, ons verheugen in de gelaagdheid van personages en de complexiteit van situaties en conflicten die zes seizoenen tientallen afleveringen meegaan heeft bar weinig te maken met de klassieke roman zoals zo vaak wordt gezegd. Ze prikkelen niet de verbeelding maar het verlangen om by proxy in de werkelijkheid te verdwijnen. Leven we te weinig? Of is onze wereld inmiddels grotendeels virtueel? Waar is de hedendaagse Catherine Morland uit Northanger Abbey? Is zij de ‘ghost in the machine’ die Unfriended laat zien?

Dana Linssen | twitter @danalinssen

Geschreven door