Mening – 2 juni 2016

Het Engelse filmblad Sight & Sound besteedt in z’n nieuwste nummer uitgebreid aandacht aan de afterbeat van ‘mei ’68’. Die geschiedenis zou eigenlijk als een soort hypertekst gelezen moeten worden bij de bespreking van 3x Parijs in deze Filmkrant, 2 nieuwe films (le voyage du ballon rouge en paris) en 1 oude (le ballon rouge) die zich deze maand in de straten van Parijs ontvouwen. De droomachtige vlucht van een rode ballon in le ballon rouge (1956) heeft namelijk alleen maar betekenis omdat we Parijs al eens hebben zien slapen in paris qui dort (René Clair, 1925). Maar ook omdat ballon-regisseur Albert Lamorisse weliswaar geen flauw idee kon hebben dat Jean-Luc Godard in éloge de l’amour (2001) nog eens terug zou komen op het soort zwerftochten door de straten van Parijs die de hele Nouvelle vague definieerden. Godards film was al pre- en post-Nouvelle vague ineen, met zijn melancholische vertelling over de teloorgang van de onbezonnenheid. Je kunt kortom Parijs niet begrijpen zonder mei ’68 (of zonder de commune of zonder de bestorming van de Bastille), omdat er geen andere stad is (en geen film in die stad) die zo gelijktijdig heden en verleden resoneert. Om op die associatieve manier film te kunnen ervaren ("Er is bij film niet meer te begrijpen, dan wat je voelt", zei Claire Denis me ooit) moet je ook af en toe in je eigen film-Parijs ver-dwalen. Misschien dat je er liggend als een standbeeld op een bankje in het park Henri Langlois, stichter van de Cinématheque, nog tegenkomt, zoals op die beroemde foto. Door zijn ontslag (die tirannieke man met een missie) sloeg anno ’68 de vlam in de film-pan. Een guerrilla-persconferentie van sympathisanten in Cannes leidde ertoe dat het festival werd beëindigd. Ze klommen in de gordijnen. Ben benieuwd hoe ze dat gaan ‘vieren’ later deze maand. Elk jaar is er even de rituele dreiging dat een of andere staking het festival op z’n kop zal zetten. Maar inmiddels zijn de commerciële belangen zo groot, dat een optocht van ontevreden vuilnismannen een paar jaar geleden net zo onverschillig werd bekeken als de Troma-groupies die op de Croisette productie honderdzoveel aan de man brengen. Vuilnismannen en kunst. Daar weet ik dankzij de Kurzfilmtage Oberhausen ook alles van. En zo is mijn filmmaand weer cinefiel aan elkaar geknoopt. Henri Langlois kijkt tevreden toe.

Dana Linssen