Mening – 1 januari 2016

  • Datum 01-01-2016
  • Auteur
  • Deel dit artikel

INGLOURIOUS BASTERDS

Het broeit alweer een tijdje in filmland. Critici zijn te aardig geworden, zeggen ze. En ze willen te aardig worden gevonden. Met name door hun lezers, die amorfe anonieme massa, die boeman onder het bed, die in is voor een gebbetje, maar z’n verstand op vakantie heeft gestuurd, waarmee ze door hun hoofdredacteuren en uitgevers op stang worden gejaagd. In het Nederlands zeggen we tenminste nog dat we een film goed vonden als we bedoelen dat we hem eigenlijk alleen maar leuk vonden. Maar alleen al het gebruik van een waardeoordeel als ‘goed’ maakt dat we tenminste een beetje over onze argumenten moeten nadenken. In het Engelse taalgebruik wordt daarvoor steevast de term ‘like’ gebruikt (zoals Claudia Siefen stelde in de Slow Criticism-special vorige maand in deze krant, nog na te lezen in ons online Slow Criticism-dossier: ‘Did the critic like the film’). Tijdens het afgelopen Filmfestival Berlijn werd er over gediscussieerd onder de noemer ‘Fear eats the soul’. Aanleiding was het redactioneel dat Sight & Sound-hoofdredacteur Nick James vorig jaar na Cannes schreef, waarin hij stelde dat het niet langer de critici zijn die provoceren met hun analyses en opinies van film, maar de filmmakers (hij noemde Lars von Trier met antichrist en Quentin Tarantino met inglourious basterds). En ondertussen buitelen de critici over elkaar heen om te bewijzen dat ze er heus wel tegen kunnen (al dat geweld), dat ze zich heus niet laten shockeren (door de manier waarop Tarantino ze als een bende nazi’s laat verbranden in een Parijse bioscoop). Oh wat willen ze graag laten zien dat ze niet de film, maar de filmmaker begrijpen. Terecht noemde hij dat fan-gedrag en beschreef hoe dat de professionele filmkritiek ondermijnt. Ook in onze Slow Criticism-special schreef Richard Porton over de bijna morele verplichting van critici om soms tegen de stroom in te zwemmen en een beetje tegendraads (‘contrarian’) te zijn. Slow Criticism riep in sommige blogs (GreenCine) op internet op zijn beurt ook weer contradictie en controverse op. Nu was dat niet, zoals Nick James Von Trier en Tarantino verwijt, onze bedoeling. Maar een beetje discussie doet ons eigenlijk wel deugd. Dat scherpt de gedachten.

Dana Linssen

Geschreven door