Embé #11

De maker van The Invisible Ones en De man die achter de horizon keek schrijft maandelijks over de oneindige mogelijkheden van de jeugddocumentaire.

Het is alweer vijf jaar geleden dat ik tijdens IDFA 2021 het manifest Jeugddocumentaire presenteerde, dat ik begon met de stelling dat makers het genre niet serieus nemen. Een goed moment voor een update.

Tijdens de laatste editie van Cinekid zag ik de nieuwe oogst van ZappDoc Campus, het talentenproject van de NPO dat beginnende regisseurs de gelegenheid biedt om een eerste jeugddocumentaire te maken. Drie mooie, bij vlagen aangrijpende verhalen over gewone kinderen in een buitengewone situatie: een meisje dat worstelt met het verlies van haar broertje (Skate naar de maan), een jongetje met kinderreuma (Hallo, ik ben hier) en drie tieners die houvast zoeken in een land dat ze niet kennen (Tussen werelden). Stuk voor stuk originele documentaires, die nieuwsgierig maken naar een volgende film, maar die wel netjes binnen de lijnen kleuren van het jeugddocumentairestramien.

Je kunt van een debuterend filmmaker natuurlijk ook niet verwachten dat die bij een eerste documentaire meteen de grenzen van het genre opzoekt. Daarom is dit geen nieuw manifest geworden, maar een oproep.

Ken of ben jij een filmmaker met ervaring? Fictie of documentaire maakt niet uit. Als je maar lef, verbeeldingskracht en ambitie hebt. Maak je over geld geen zorgen. De afgelopen vijf jaar zijn de productiebudgetten voor jeugddocumentaire opgekrikt. Verwacht geen hoge kijkcijfers, want de concurrentie is groot: Disney+, Netflix, TikTok, Insta, Snapchat. Laat dat je niet afschrikken – het audiovisuele pretpark waarin kinderen dagelijks ronddolen, kan een geweldige inspiratiebron zijn voor nieuwe vertelvormen en -stijlen.

Het is vooral belangrijk dat je niet in de valkuil stapt te denken dat een jeugddocumentaire een versimpelde versie van een documentaire voor volwassenen is. De verbeeldingskracht van kinderen reikt mijlen verder dan die van volwassenen. En ze hoeven echt niet alles te begrijpen om ervan te kunnen genieten.

Begin gewoon bij een idee dat je al had en stel jezelf de vraag: wat is er nodig om dit verhaal voor kinderen geschikt te maken? Misschien dwingt het je wel om terug te gaan naar het kind dat je zelf ooit was. Dat kan confronterend zijn. Pijnlijk. Verrassend. Waarschijnlijk kom je bij iets uit wat voor kinderen nu nog even relevant en herkenbaar en urgent is, als toen voor jou.

Ken jij een filmmaker die dat aan­durft? Of ben jij die filmmaker? Dit is het moment!