Vie privée

Dwalen in de vertaalslag

Vie privée

Jodie Foster speelt een psychiater die door een woud van emoties de waarheid zoekt, in een vermakelijk Frans moordmysterie.

Haar ogen tranen, maar ze huilt niet. Toch heeft de Amerikaans-Franse psychiater Lilian Steiner (Jodie Foster) net schokkend nieuws ontvangen. Paula, een geliefde cliënt van haar, is plots overleden.

Verdringt de rationele Lilian haar emoties en zijn de tranen een teken van een dieperliggende rouw? In de dagen die volgen gebeuren er mysterieuze dingen die Lilian ertoe aanzetten de omstandigheden rond Paula’s dood nader te onderzoeken. Was het een zelfmoord die ze had moeten zien aankomen? Of was het moord?

Naast de gebruikelijke sporen en aanwijzingen die in een moordcomplot naar de dader leiden, komt in het zwartkomische Franse moordmysterie Vie privée stilletjesaan een ander soort hints bovendrijven. Die maken de kijker erop attent hoezeer het duiden van de werkelijkheid een kwestie is van waarneming, suggestie en interpretatie.

Neem het feit dat de Amerikaanse Foster in deze film acteert in vloeiend Frans. Lilian lijkt perfect te zijn ingeburgerd in Parijs, maar moet een schuttingwoord van een buurjongen toch even opzoeken op haar mobieltje. Er zit ruimte tussen taal en begrip.

Ook niet zonder betekenis is de schitterende cameo van de 95-jarige documentairemaker Frederick Wiseman, de legendarische frontman van de cinéma vérité die de idee van een objectief waarnemende camera verwierp. Die camera brengt Lilians herinneringen onvast, up-close en chaotisch in beeld, maar pretendeert haar objectief te volgen. Terwijl de camera juist in fictie de waarneming van de kijker bij uitstek kleurt en stuurt.

En zo is er nog veel meer. Een politieagent die dankzij zijn buitengewoon scherpe reukzin opmerkt wat anderen missen. Sneeuwvlokjes die de wereld onder een witte deken leggen als terugkerend element. En een op de begrafenis van hand tot hand doorgegeven pakje zakdoekjes dat doet denken aan het fluisterspelletje waarbij aan het eind van de kring geen woord meer hetzelfde is als aan het begin.

Zo dwaalt Lilian, met in haar kielzog de kijker, op zoek naar de waarheid door het verrukkelijk troebele moeras van de vertaalslag tussen wat er is gebeurd, wat wordt gevoeld en wat wordt gezegd. Slechts één ding is daarbij zeker: dat mensen uitermate onbetrouwbare waarnemers én vertellers zijn.