Toy Story 5

De vijfde film in de 31 jaar oude animatiefranchise gaat behendig terug naar af met een verhaal over een nieuwe indringer in de speelgoedwereld – een tablet vol verslavende digitale lol.

“Is het niet heerlijk om ze weer te zien bekvechten?” Een groep knuffels en speelgoedfiguren zit afgedankt in een doos in een garage en kijkt vertederd naar de kibbelende cowboy Woody en astronaut Buzz, terwijl die wegspoeden op een nieuw avontuur. Ze verwoorden daarmee niet alleen het sentiment waarop de makers van Toy Story 5 overduidelijk mikken (op zijn minst bij het volwassen deel van het publiek), maar maken ook duidelijk hoezeer dit speelgoedensemble in Toy Story 5 aan de zijlijn staat.

Dino Rex, Slinky en Mr. en Mrs. Potato Head, die al vijf films meegaan, zijn net als toevoegingen uit de latere delen, zoals Mr. Pricklypants (erbij sinds deel 3) en Forky (uit deel 4), toeschouwers in hun eigen film, goed voor hooguit een kwinkslag in de marge, terwijl Woody en Buzz als vanouds de show stelen. Al wordt ook het centrale duo dit keer toch vooral op sleeptouw genomen, door cowgirl Jessie (erbij sinds deel 2). Aan haar hangt de emotionele rode draad van Toy Story 5, als ze terechtkomt in het huis waar ze lang geleden met haar eerste kind woonde.

Jessie, Buzz en Woody worden verder bijgestaan door een heel leger hilarische high-tech Buzz’en, plus een groepje nieuwe speelgoedvrienden (de cynicus zou zeggen: zodat studio Pixar en moederbedrijf Disney weer nieuwe speelgoedfiguren kunnen verkopen). Ongetwijfeld zullen die in een volgende film op hun beurt aan de zijlijn belanden.

Het verhaal is in feite hetzelfde als dat van het eerste deel: er arriveert een nieuw stuk speelgoed in de slaapkamer van de speelgoedkliek, dat eerst een bedreiging lijkt maar uiteindelijk in de groep wordt opgenomen. Dat geeft niks – die eerste film is inmiddels 31 (!) jaar oud, dus degenen die daar als kind naartoe gingen, kunnen nu hun eigen kinderen mee naar de bioscoop nemen. Dan is same same, but different een uitstekende strategie. Zeker nadat spin-off Lightyear in 2022 maar net uit de (astronomisch hoge) kosten kwam.

Bovendien is de wereld sinds 1995 ook nogal fundamenteel veranderd. De indringer is ditmaal dan ook niet zomaar een ander stuk speelgoed maar de ‘Lilypad’, een kinder-tablet met een kikkergezicht en de stem van Greta Lee. Met haar filmpjes, spelletjes en sociale-mediafuncties eist het apparaat al snel de volledige aandacht op van Bonnie, het kind waar de groep inmiddels bij woont. En niet alleen die van haar, blijkt uit een dystopisch shot van een hele suburbia-wijk waar niemand meer buitenspeelt omdat alle kinderen binnen achter de blauwe gloed van hun schermpjes geplakt zitten. “Het tijdperk van het speelgoed is voorbij”, klinkt het apocalyptisch. “Uitsterven? Niet weer hè?”, lamenteert de dino.

Dat juist een film die wordt uitgebracht onder de vlag van Disney, wereldwijd marktleider in het opzuigen van kinderaandacht, een punt maakt van die verslavende werking van schermen, is op zijn meest welwillend bekeken zeer ironisch – hypocriet is er ook een woord voor. Daar lijken de makers onder aanvoering van regisseur Andrew Stanton, een Pixar-medewerker van het eerste uur en eerder verantwoordelijk voor onder meer het meesterwerk Wall-E (2008), zich ook van bewust. Ze gaan in het verkondigen van die boodschap namelijk niet vol op het orgel. Als die tablet maar gewoon haar plaats kent in de hiërarchie van de groep, en ‘spel’ de overhand houdt op ‘gamen’, komt het allemaal wel goed.