The Making of De Jeugd van Tegenwoordig

Recalcitrante hiphopband De Jeugd van Tegenwoordig viert haar twintigjarig bestaan met een geïmproviseerde making-of van een fake speelfilm over hun creatieve leven.

Schrijver Maartje Wortel komt auditie doen voor de rol van Faberyayo (Pepijn Lanen). Acteur Isabelle Kafando speelt Willie Wartaal (Olivier Locadia). Lange Frans krijgt commentaar op zijn stemimitatie van Vjèze Fur (Freddy Tratlehner): “Toen je meer jezelf was, kwam je dichter bij de essentie van mij.” Maar omdat hiphopband De Jeugd van Tegenwoordig geen van de acteurs geschikt vindt, trommelt regisseur Jan Hulst vlak voor de opnames nieuwe acteurs op voor een speelfilm over hun weg naar de top.

Tegelijkertijd filmt Jeugd-vriend Bastiaan Bosma in aanloop naar het twintigjarig jubileumconcert in de Ziggo Dome de band achter de schermen. Een derde regisseur – Tomas Kaan – legt al die ongeregeldheden handheld vast in de ‘making-of’.

Twee films in een film dus, waarin realiteit, fictie en spel om voorrang strijden. Want wat is écht? Het past bij de recalcitrante band die zich niet in een hokje laat vangen. Als regisseur Jan zijn plan voor een klassieke heroes’ journey, van rise to fame via crisis naar loutering lanceert, reageert Vjèze: “Dat is precies wat interviewers de hele tijd met ons hebben willen doen: een soort van tevoren opgestelde waarheid van de situatie maken en dan alleen maar antwoorden uit ons halen die hun verzonnen verhaal bevestigen.” Aan geschiedvervalsing doen ze niet. Zeggen ze. Hoe saaier hoe beter. Toch?

Binnen de losjes opgezette, absurde kaders heeft de band vrij spel. Het leidt tot eindeloos leip geiten, op de set ‘Jan even klieren’, komisch gelul over bakkeljauw, borrelnootjes, patta’s en steunzolen. Soms ontstaat er iets moois. Vjèze die zegt: “Vroeger was de toekomst iets als het beloofde land.” Daarnaast absurdistische re-enactments van hoe doorbraakhit Watskeburt ontstond, de zoektocht naar schwung, de maandlange trip in een Brussels hotel voor het derde album.

Kortom allesbehalve wat je bij een standaard documentaireportret van een band verwacht. Of wel, want doorspekt met korte flashbacks van mediaoptredens, videoclips en concerten. Daartussen flarden van de catchy tunes van het vierde bandlid, de muzikale motor Bas Bron. Als je het al niet meer verwacht, krijg je als uitsmijter toch nog een flinter van het jubileumconcert toegeworpen.

Al met al blijkt de chaos gestructureerder dan ze toegeven. De Jeugd weigert te mystificeren, kruipt vervolgens toch in een rol, die hun anti-heroes’ journey zowel dramatiseert als om zeep helpt. De lijn in het verhaal is dat de vrije jaren voorbij zijn. De ‘langstzittende hiphopformatie van ons land’ is volwassen geworden. Gestopt met drinken en drugs, getrouwd, vader, er zijn nu verantwoordelijkheden. De eerste drie albums waren onbezorgd, volgens Vjèze. Sindsdien “voelt het als binnen de lijntjes klieren, terwijl je echt klieren buiten de lijntjes doet”.