Searching for Sugar Man
Een springlevende Kurt Cobain
De grootste cynicus verbleekt bij deze swingende zoektocht naar de verdwenen singer-songwriter Sixto Rodriguez. (Deze recensie bevat spoilers.)
Wanneer heeft een popartiest de grootste kans om een mythe te worden? Als hij zelfmoord pleegt. Maar wat als iedereen dat denkt en de artiest in kwestie vervolgens gewoon nog vrolijk blijkt rond te huppelen? Dan groeit hij uit tot een levende legende. Een soort oppergod. Jim Morrison (The Doors) en Kurt Cobain (Nirvana) kunnen van zo’n status alleen maar dromen. Sixto Rodriguez overkwam het min of meer. Deze introverte singer-songwriter verdween in de anonimiteit nadat zijn eerste twee albums lauwtjes waren ontvangen. De wildste geruchten deden de ronde: zo zou hij zichzelf op het podium in brand hebben gestoken. Totdat indieplatenbaas Stephen Segerman hem via een bericht op z’n website — volledig gewijd aan zijn speurtocht naar het verloren idool — op het spoor kwam. Het bleek de aftrap van een tweede carrière.
Segerman dist de anekdote op als de documentaire Searching for Sugar Man al dik over de helft zit. Inderdaad, debuterend regisseur Malik Bendjelloul bezit het feilloze plotgevoel van een Hollywood-scenarist. Hij bouwt subtiel de spanning op door de mythe rond Rodriguez intact te houden, daarbij geholpen door de bizarre cultstatus die Rodriguez verwierf. Volledig onbekend en onbemind, behalve in Zuid-Afrika. Daar werd hij groter dan Elvis Presley en gebruikten politiek activisten hem als symbool in de strijd tegen de apartheid.
Hoe dat kon gebeuren, vermeldt Bendjelloul niet. En er hapert vanuit journalistiek oogpunt meer aan deze publiekslieveling van het recente IDFA. Kritische vragen en kanttekeningen ontbreken en in de interviews geeft Rodriguez wonderlijk weinig over zichzelf bloot. Bendjelloul lijkt dat stiekem wel prettig te vinden: Rodriguez blijft zo omgeven met een zweem van mysterie en zijn sokkel stevig overeind. Bendjellouls benadering is veredelde popjournalistiek, met de interviewer als grootste fan.
Maar als slimme crowdpleaser is Searching for Sugar Man ongeëvenaard. Bendjelloul zuigt je mee in het verhaal en trekt daarbij alle registers open. Muzikaal, met een nagenoeg complete Rodriguez-soundtrack. Filmisch, in glamoureuze, weelderig gefilmde videoclipsequenties. En narratief: niet alleen in de opbouw, maar ook door alleen ‘pratende hoofden’ op te voeren die de kunst van de verleiding verstaan door de ene na na de andere sappige anekdote op te dissen. Dan wil zelfs de grootste zuurpruim graag vergeten dat de film als biografie aan de oppervlakte blijft steken.
Niels Bakker
