MONSOON WEDDING

Het regent veel in Monsoon wedding van de in Amerika woonachtige Indiase filmmaakster Mira Nair. In het huis van een rijke Punjabi familie in New Delhi verzamelen zich familieleden en bruiloftsgasten voor een gearrangeerd huwelijk in de louterende moesson.

Het duurde even voor dat de nieuwste film van Mira Nair (1957) in Nederland werd uitgebracht. Zelfs haar Cinema Militans-lezing op het vorige Nederlands Film Festival kon dat niet versnellen. Bijna twee jaar nadat Monsoon wedding in Venetië een Gouden Leeuw won, is hij deze zomer in de bioscopen te zien.
In Monsoon wedding draait het om regen en familie. Er wordt getrouwd, er worden liefdes beleefd, er worden rekeningen vereffend. Soms zorgt dat voor paniek, maar even vaak voor geluk of nonchalance. Voor Mira Nair (Salaam Bombay!, Mississippi masala) lijkt het vanzelfsprekend dat familie nu eenmaal in grote hoeveelheden komt, soms op de verkeerde momenten, zoals dat ook voor de moessonbuien geldt.
Nair vertelt in Monsoon wedding een soms bijna naïef romantisch familieverhaal over een gearrangeerd huwelijk, om dan opeens venijnig subtiel uit te halen naar al te nauwe familiebanden, die incest verhullen en verstikkend werken. Een bizarre combinatie is het die Nair in de prachtige uitziende en uitstekend gefotografeerde film aan elkaar rijgt. Ze doet dat op een manier die doet denken aan de wijze waarop bruiloftshulp Dubey van bloemen slingers maakt. Nair maakt heel nadrukkelijk een komedie. Hij mag best ergens over gaan, maar moet dan toch ook vooral amusant zijn. In het geval van incest is dat soms wat ongemakkelijk.

Incest
Natuurlijk deed Thomas Vinterberg in Festen hetzelfde. Op een feestje voor vader komt zoonlief uit de doeken doen dat hij en zijn zus jarenlang slachtoffers van incest waren. Maar de botte humor van de Denen en de Dogma-stijl van Vinterberg zijn heel wat anders dan de erotische cameravoering van Nair, die omfloerst en sfeervol is. Nairs humor is gebaseerd op individuele grappen van personages, gespeelde situaties, sketches soms bijna, afgemaakt met muziek. Van klassieke sitars tot ‘banghra’, Punjaabse pop.
Het moge duidelijk zijn. Nair koos voor een minder confronterende benadering. En bovendien wilde zij nog zoveel meer brengen dan een incestverhaal. Dat maakt het wel heel ingewikkeld om van luchtige liefdesperikelen naar serieuzere zaken over te schakelen.
Tussen alle verhalen door schetst Nair, het lijkt bijna haar eigen particuliere genoegen, ook nog een beeld van hedendaags India, van New Delhi, met straatbeelden die veel realistischer ogen dan de scènes in het huis van de bruid. Jongetjes staan op straat in de regen. Chaotische verkeerstaferelen vullen het beeld. De alles verzengde hitte en benauwdheid geven deze shots een vertraging die op optisch bedrog lijkt. Soms gebruikt Nair echte slow motion, maar vaak zorgt de sluier van regen en dampende uitlaatgassen voor hetzelfde effect. Het is oogstrelend en geeft de film meer diepgang. Meer dan in het familieverhaal geeft Nair zo context aan een land dat, ook al heeft iedereen er mobiele telefoons en snelle auto’s, in niets op het Westen lijkt. Die shots tonen dat ook meer, dan het feit dat het meisje Aditi uitgehuwelijkt wordt. Nair maakt daar namelijk verder niet zo’n probleem van. Het is een gegeven van de Indiase maatschappij, geen statement over de verhouding tussen mannen en vrouwen. Zelf zegt ze daarover dat je, uitgehuwelijkt of vrije keuze, sowieso nooit weet of een huwelijk stand houdt.

Gerlinda Heijwegen